Demografik farklılıkların tüketici davranışlarına etkisi ve klasik davranış modelleri kapsamında Amasya iline yönelik bir inceleme

Bireylerin tüketim davranışları, "tüketici rasyoneldir" bakış açısı ile ortaya çıkmıştır. Neoklasik iktisadi düşünce döneminde hakim olan bu bakış açısı, sonraki dönemlerde A.Smith'in Ahlaki Duygular Teorisi adlı eserinde baskın rasyonalite kavramından çıkarak psikoloji ve insan birleşimini anlatmıştır. Aslında psikoloji ve insan arasındaki bağ çok yeni değildir. Fakat o dönem göz ardı edilmiştir. 2002 yılı davranışsal iktisadın göz ardı edilme durumunu tamamen ortadan kaldırmıştır. Davranışsal iktisat önemini Nobel iktisat ödülü ile ortaya çıkartmıştır. Bireylerin güdülere ve duygulara dayalı olarak ürün ve hizmetleri satın alma eğilimleri, pazarlama ve reklamcılık tekniklerinin de bu satın alma davranışlarına göre dizayn edilmesine yol açmaktadır. Tüketiciler ürünlerin sadece fiyatına göre hareket etmeyebilmekte, aynı zamanda ürünlerin rengine, kokusuna, markasına, ambalajına göre satın alma davranışı gerçekleştirebilmektedir. Yine tüketiciler gösterişçi tüketim eğilimi sergileyebilmekte, satın alma davranışlarında bireyin çevresindeki kimselerin satın alma davranışları belirleyici olabilmektedir. Satın alma davranışındaki etken fazla ve çok yönlü olduğunda davranışsal iktisat modelleri devreye girebilmektedir. Bunlar Marshall tüketim modeli, Veblen tüketici davranış modeli, Freud tüketici davranış modeli ve Pavlov tüketici davranış modeli, klasik tüketici davranış modellerinden olup bireylerin satın alma davranışlarının açıklanmasında önemlidir. Yapılan bu çalışmada Amasya ili merkez ilçede demografik farklılıkların bireylerin satın alma davranışlarına etkisinin klasik tüketici davranış modelleri kapsamında tespit edilmesi ve Amasya merkez ilçedeki tüketici davranışlarının klasik tüketici davranış modelleri kapsamındaki yönünün belirlenmesi amaçlanmaktadır. 384 tüketiciye anket uygulanmış olup Amasya merkez ilçede satın alma davranışları kapsamında tüketicilerin daha çok Marshall tüketici davranış modeli çerçevesinde satın alma davranışı gerçekleştirdiği gözlemlenmektedir.