Demokrat Parti Dönemi eğitim politikaları (1950-1960)

Bu çalışma, 1950-1960 yılları arasında iktidarda bulunan Demokrat Parti'nin eğitim politikalarını tarihsel, ideolojik ve yapısal boyutlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Demokrat Parti'nin, eğitim alanındaki uygulamaları, dönemin sosyal ve kültürel gelişmeleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Demokrat Parti'nin iktidara gelişiyle birlikte daha önce izlenen eğitim politikalarında önemli değişimler yaşanmış, Cumhuriyet Halk Partisi döneminde benimsenen merkeziyetçi, laik ve devletçi eğitim anlayışı yerini, halkın taleplerine duyarlı ve dini eğitime alan açan bir yaklaşıma bırakmıştır. Çalışmada, ilköğretimden yükseköğretime kadar tüm eğitim kademelerinde yaşanan gelişmeler detaylı biçimde ele alınmış, özellikle din eğitimi, mesleki ve teknik eğitimi halk eğitimi ve yüksek öğretim politikaları öncelikli olarak incelenmiştir. Demokrat Parti iktidarı döneminde din eğitimine ağırlık verilmiş, bu bağlamda ilkokullarda din dersleri zorunlu hale getirilmiş, İmam ve Hatip Okulları ile Yüksek İslam Enstitüleri açılmıştır. Mesleki ve teknik eğitim alanında, motor, tarım ve matbaa gibi sektörlere yönelik okullar açılmış, kadınlara ve gençlere yönelik geçici kurslar düzenlenmiştir. Halk eğitimi alanında ise Amerikalı uzmanlardan yararlanılmış, köylere ve küçük yerleşimlere yönelik halk odaları, gezici kurslar ve Halk Eğitim Merkezleri kurulmuştur. Yükseköğretim alanında da Karadeniz Teknik Üniversitesi, Ege Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi gibi kurumlar kurulmuş, yeni bölgesel üniversitelerle Türkiye'nin kalkınma hedeflerine katkı sağlanmıştır. Ayrıca bu dönemde üniversitelerin yanı sıra çeşitli yüksekokullar da açılmıştır. Bu dönemde eğitimdeki nicel artışlara rağmen, üniversite özerkliği, öğretmenlerin disiplin sorunları ve eğitim kurumlarının ideolojik kutuplaşmadan etkilenmesi gibi bazı yapısal sorunlar da gözlemlenmiştir. Bu çerçevede Demokrat Parti'nin eğitim politikaları, hem toplumsal taleplere cevap verme açısından hem de cumhuriyetin temel ilkeleriyle ilişkilendirilme biçimi yönünden kapsamlı bir dönüşümün yansıması olarak ele alınmıştır.