Deneysel kimyasal kolit modellerinde intestinal inflamasyonun derecesinin biyokimyasal ve histopatolojik bulgular ile değerlendirilmesi

İnflamatuvar barsak hastalığı, barsakların kronik inflamasyonu ile seyreden etiyolojisi bilinmeyen intestinal bir patolojidir. Etiyopatogenezini aydınlatmak amacıyla deneysel kolit modelleri kullanılmaktadır. Çalışmalarda sıklıkla asetik asit ve trinitrobenzen sulfonik asit (TNBS) ile indüklenen kolit modelleri kullanılmaktadır. Asetik asit akut etkili bir kolit oluştururken TNBS kronik etkili koliti indüklemektedir. Bu çalışmada, asetik asit ve TNBS bir arada kullanılarak akut ve kronik etkiye sahip yeni bir deneysel kolit modeli oluşturulması ve diğer modeller ile karşılaştırılarak inflamasyonun şiddetinin biyokimyasal ve histopatolojik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 56 adet Wistar albino cinsi erkek rat kontrol, asetik asit, TNBS ve kombine olmak üzere rastgele dört gruba ayrılmış ve kolit indüksiyonunu takiben 3. ve 7. günlerde sakrifiye edilmiştir. Deney başlangıcında ve sonunda ağırlıkları kaydedilmiştir. Plazma örneklerinde serum amiloid A (SAA) ve myeloperoksidaz (MPO), kolon dokusu örneklerinde tümör nekrozis faktör alfa (TNF-α), interlökin 33 (IL-33) ve IL-33 reseptörü ST2 ELISA yöntemi ile çalışılmıştır. Histopatolojik değerlendirmede mikroskobik hasar skorlaması yapılmıştır. Asetik asit grubunda 3. günde kontrol grubuyla karşılaştırıldığında plazma SAA ve plazma MPO dışında diğer parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Bununla birlikte 7. günde hiçbir parametrede kontrol grubuyla arasında fark bulunmamıştır. TNBS grubunda 3. günde plazma SAA dışındaki tüm parametrelerde ve 7. günde tüm parametrelerde kontrol grubuyla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Kombine model hem 3. günde hem de 7. günde kontrol grubuyla karşılaştırıldığında tüm parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Kontrol gruplarında ve asetik asit grubunda 7. günde kilo artışı saptanırken, asetik asit 3. günde, TNBS gruplarında ve kombine gruplarda kilo kaybı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sonuç olarak asetik asit modeli akut etkili bir kolit oluşturmaktadır. Kombine model diğer modellere göre inflamasyon oluşturması açısından daha başarılı bulunmuştur ve bu model deneysel çalışmalarda kullanılmak üzere önerilmektedir.