Deprem sonrası kentsel dönüşüm konutlarında kullanıcı memnuniyeti değerlendirmesi: Elazığ Abdullahpaşa Mahallesi örneği

Elazığ'da 24 Ocak 2020 tarihinde yaşanan deprem sonrası şehrin birçok bölgesindeki konut ve iş yerleri hasar almış ve bu bölgelerdeki binaların kentsel dönüşüm kapsamında yıkımlarına başlanmıştır. Kentsel dönüşümün uygulandığı bölgelerden biri de çalışma alanı olarak seçilen Abdullah Paşa Mahallesi'nde, Saray Bosna Caddesi ve 267. Sokak arasında kalan, Malatya Caddesi'nin kuzeyinde, D 260. Cadde'ye paralel bir alanda bulunmaktadır. Çalışma alanındaki kentsel dönüşüm uygulamaları 2020 yılında başlamış, 2022 yılında ise tamamlanmıştır. Dönüşüm öncesi toplam nüfus 8656 iken dönüşüm sonrası 9148'e yükselmiştir. Abdullahpaşa Mahallesi'nde 4 etap şeklinde uygulanan kentsel dönüşüm projesinin 3 etabı çalışma alanı içerisinde bulunmaktadır. Bu 3 etabın tamamlanması sonucunda 2141 adet konut inşa edilmiştir. Çalışma alanındaki Toplu Konut İdaresi'ne ait kentsel dönüşüm konutlarının incelenmesi; yapılan uygulamaların güvenilirliği, konutların ve çevresinin kalitesi, kullanıcıların memnuniyet durumlarının belirlenmesi, ilerde yapılacak olan kentsel dönüşüm projelerinde karar vericilere fikir vermesi açısından önemlidir. Son zamanlarda yaşanan doğal afetler yaşam alanlarını etkilemekte ve can kayıplarına neden olmaktadır. Bu sebeple deprem bölgesi kuşağındaki kentlerin ve binaların afet öncesi ve sonrasına hazırlıklı olması gereklidir. Ancak depremden etkilenen yerleşim alanları ve binaların afet sonrası uyumsuz tasarlanmaları kullanıcı memnuniyetini olumsuz etkilemektedir. Deprem sonrası yapılacak kentsel dönüşümlerde çevre verilerinin ve kullanıcı profilinin dikkate alınması çalışmanın amacını ortaya koymaktadır. Çalışma alanındaki kullanıcılarla yapılan görüşmeler ve literatür taramalarında elde edilen verilerle anket soruları oluşturulmuştur. Hazırlanan anketler SPSS istatistik paket programı ile analize tabii tutularak ulaşılan sonuçlar irdelenmiştir. Yapılan anket çalışmaları sonucunda kullanıcıların; yapılan konutların büyüklükleri, konut yapımında kullanılan malzemelerin kalitesi, yeşil alan, park ve çocuk oyun alanları gibi konularda memnuniyet düzeylerinin düşük olduğu belirlenmiştir. Konutların deprem, sel ve yangına karşı olan güvenliği, otopark alanlarının yeterli olması ve konutların güvenliği gibi konularda ise kullanıcıların memnuniyet düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Yapılan çalışmayla Elazığ kentinde Toplu Konut İdaresinin inşa ettiği konut ve çevresindeki kullanıcı memnuniyetinin olumlu yönde artırılması amacıyla öneriler getirilmiştir. Yine çalışmanın doğal afetler sonrasında bölgede ve kentte yapılacak yeni konut ve çevre tasarımlarına yönelik bir yol gösterici olması hedeflenmektedir.