Derleme sözlüğündeki ticaretle ilgili kavramlar

İnsanların ekonomik faaliyetlerinin tam olarak ne zaman başladığı bilinmemektedir. Ancak, bu faaliyetlerin çok eski tarihlere uzandığı anlaşılmaktadır. Toplumlar geliştikçe ihtiyaçları artmış ve bu ihtiyaçların karşılanması için ekonomik faaliyetler ortaya çıkmıştır. Erken dönem ekonomik faaliyetlerin ürünlerin karşılıklı değişimi yoluyla gerçekleştirildiği bilinmektedir. Paranın icadından sonra da bir yandan takas yöntemi devam ederken diğer yandan para kullanılmıştır. Türkler de en eski çağlardan itibaren artan kişisel ve toplumsal ihtiyaçlarının karşılanması için çeşitli ekonomik faaliyetlere başlamışlardır. Türklerin uzun süre takas yöntemini kullandıkları bilinmektedir. Daha sonraları Türkler de hemen her ekonomik aracı kullanan uluslar arasında yer almışlardır. Özellikle Türklerin yaşadıkları ve kontrol ettikleri İç Asya eski zaman ticaretinin çok yoğun olduğu bir bölgedir. Bu bölgede Çin'den başlayıp Akdeniz sahillerinde son bulan İpek Yolu eski dünyada ekonomik faaliyetlerin can damarı konumunda olmuştur. Türkler, İpek Yolu'nun kontrolünü yüzyıllar boyunca ellerinde tutmuşlardır. Bu sayede hem ticareti, lojistiği hem de üretim ve pazarlama yöntemleri gibi pek çok ekonomik faaliyeti öğrenmiş ve geliştirmişlerdir. Bunun yanı sıra Kürk Yolu olarak bilinen, Hazar ve Bulgar ülkelerinden başlayıp Çin'e uzanan ticaret yolunu Türkler kurmuş dense pek yanlış olmayacaktır. Çünkü canlı hayvanların yanı sıra hayvansal ürünler ve av hayvanlarının kürkleri Türk halkları için önemli kazanç kapıları arasında yer almıştır. Bu tür ekonomik faaliyetlerin bir birikimi olarak Türkler, ticaret alanında önemli gelişmeler kaydetmişlerdir. Örneğin Ahilik sistemi bu bilgi birikimin bir sonucu olarak Türk devletleri içerisinde önemli bir yere sahiptir. Bunun yanı sıra Türkistan'da büyük pazarların kurulması ekonomik çeşitlilik açısından çok önemli olmuştur. Anadolu'ya da bu birikimler artırılarak getirilmiştir. Özellikle Ahilik teşkilatı Anadolu'da çok önemli bir ticari müessese olarak yüzlerce yıl ekonomiye yön vermiştir. Bu çalışmada Türklerin ekonomik faaliyetlerinin Anadolu insanındaki görünümü incelenmeye çalışılmıştır. Bunun için, Halk Ağzından Derleme Sözlüğü'nde yer alan ticaretle ilgili terimler esas alınarak Türk insanının Anadolu'daki ekonomik faaliyetleri hakkında bilgi edinmek ve bir yargıya varmak hedeflenmiştir.