Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Medikal Onkoloji Kliniği'nde takipli olan meme kanserli kranial metastaz gelişen hastalarda sağ kalımı etkileyen faktörlerin retrospektif olarak değerlendirilmesi

Amaç: Dünyada meme kanseri, nonmelanom deri kanseri dışında kadınlarda en sık görülen kanserdir. Meme kanserli hastalarda metastazlar, morbidite ve mortalitenin başlıca nedenidir. Meme kanseri, beyin metastazının ikinci en sık sebebidir. Beyin metastazı olan meme kanseri hastalarının prognozu çok kötüdür ve beyin metastazı gelişiminin ardından sağkalım oldukça kısadır. Çalışmamızda; Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Medikal Onkoloji Bölümü'nde takipli olan meme kanseri tanısı alan ve beyin metastazı gelişen hastalarda sağkalımı etkileyen faktörler retrospektif olarak analiz edildi. Yöntem: Çalışmamızda; Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Medikal Onkoloji Bölümü'nde Ocak 2011–Şubat 2019 yılları arasında takipli meme kanseri tanısı alan 1250 hastadan beyin metastazı gelişen 130 hastada sağkalımı etkileyen faktörler retrospektif olarak analiz edildi. Bulgular: Hastaların meme kanseri tanısı ortanca yaşı 46 (21-74), meme kanseri tanısı aldıktan beyin metastazı gelişene kadar geçen süre 25 ay (0-144) ve beyin metastazı sonrası genel sağkalım 6 ay (0-64) olarak bulundu. Beyin metastazı gelişene kadar geçen süre açısından tek değişkenli analizde, hastaların tanı anında evre I-II-III olması, adjuvan kemoterapi ve adjuvan hormon tedavisi almaları iyi prognostik faktörler olarak tespit edilirken (sırasıyla, p<0,001, p<0,001 ve p=0,004); çok değişkenli analizde hastaların tanı anında metastatik olması ile performans skorunun 2 olması beyin metastazı gelişme süresinde kısalma, adjuvan kemoterapi almaları da beyin metastazı gelişme süresinde uzama ile ilişkilendirilerek bağımsız prognostik faktörler olarak tespit edildi. Beyin metastazı sonrası genel sağkalım açısından tek değişkenli analizde, lokal tedavi olarak radyoterapi ve cerrahinin birlikte uygulanması, hastaların metastaz sonrası kemoterapi alması, nörolojik defisit gelişmemesi, tekli beyin metastazı, Trastuzumab uygulaması ve Her-2 pozitiflik iyi prognostik faktörler olarak tespit edilirken (sırasıyla, p<0,001, p=0,009, p=0,013, p=0,015, p=0,025 ve p=0,046); çok değişkenli analizde leptomeningeal tutulum ile nörolojik defisit kısa sağkalımla, beyin metastazı sonrası kemoterapi alınması, radyoterapi veya cerrahi uygulaması da uzun sağkalımla ilişkilendirilerek bağımsız prognostik faktörler olarak tespit edildi. Sonuç: Meme kanseri tanılı beyin metastazı gelişen hastalarda elde edilen veriler sonucunda, tanı anında metastatik olan ve performans skoru 2 olan meme kanserli hastalar ile leptomeningeal tutulumu olan ve nörolojik defisit gelişen beyin metastazlı hastaların daha yakın takip edilmeleri sağkalım uzamasına katkı sağlayabilir.