Dilsiz kaval eğitimine yönelik metodolojik bir çalışma

Bu çalışmada, dilsiz kaval çalgısı eğitimine yeni başlayacak olan bireyler temel alınmıştır. Ülkemizde çalgı eğitimi genelde usta çırak ekseninde ilerlese de metotlu bir çalışma bilimsel eğitimin bir gereğidir ve kurallı öğrenmeyi içerir. Çalgı eğitiminde amaca ulaşmak sistemli bir çalışma ve doğru metotların uygulanması ile gerçekleşir. Bu çalışma Türk halk müziği nefesli çalgıları içinde önemli bir yere sahip olan dilsiz kaval çalgısının tanıtılması, başlangıç ve orta seviyede öğretim tekniklerinin sistematik bir şekilde ortaya konmasını içeren bir metot önerisidir. Alana ait literatür taraması yapılmış, elde edilen kaynaklardan araştırmanın amacına uygun bilgiler göz önünde bulundurulmuş ve rapora eklenmiştir. Çalışma sırasında çeşitli değişkenler üzerinde durulmuş ve bunların öğrenci başarısına etkileri dikkate alınmıştır. Araştırma raporunun giriş bölümünde Türk halk müziği nefesli çalgıları ve özellikle kaval ailesi hakkında açıklamalı bilgilere yer verilmiştir. Dilsiz kavalın eğitiminde karşılaşılan problemler ve çözüm yolları konusuna önerilerde bulunulmuştur. Eğitime başlamadan önce, temel çalışmalar başlığı altında kazanılması gereken genel bilgiler, teknikler ve çalışma yöntemleri konusunda bilgiler verilmiştir. Metot içerisinde kullanılan sözlü-sözsüz tüm eserler dilsiz kaval çalgısının çalımına adapte edilerek bir sistem içerisinde verilmeye çalışılmıştır. Metot çalışması 14'er haftalık toplam 3 periyot olarak hazırlanmıştır. 1. Periyotta, düz, temiz ses çıkarma ve parmak yerlerinin öğrenilmesi, uygun etüt ve eserler üzerinde, vibrato tekniği, bağlı üfleme, tekrar işaretleri, parmak ve nefes vurgusu kazanımları verilmiştir. 2. Periyotta, seçimli perde kullanımı, (seslerde kademe tercihi) farklı usuller içeren etüt ve eserler üzerinde usul ve metronom değişikliklerinin kazanımı, tercihli seslerin (üfleme şiddeti ile farklı kademelerden aynı sesin kullanımı) kullanım şekilleri, tiril, senkop, mordan, glissando, triole, nüans ve gürlük ifadelerinin kullanımlarının kazanımını sağlamak hedeflenmiştir. 3. Periyotta, Türk halk müziğindeki farklı dizilerdeki eser ve etütler üzerinde, dilsiz kaval çalgısı çalımına adapte edilerek repertuar kazanımı hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Dilsiz Kaval, Dilsiz Kaval Eğitimi, Metot, Çalgı Eğitimi, Türk Halk Müziği Çalgıları