Diyabetes mellitus tanılı hastalarda c-peptit düzeyinin mortalite ile ilişkisi

Amaç: C-peptit düzeyi insüline eşit oranda üretilen, endojen insülin sekresyonunun belirteci olarak kullanılan ve insülin sentezlenirken aynı oranda oluşan bir maddedir. C-peptid beta hücre fonksiyonu için iyi bir göstergedir. Diyabetes mellitus tanılı hastalarda c-peptit düzeyinin mortalite üzerine etkisini retrospektif olarak incelemeyi amaçladık. Materyal ve metod: 2012 yılında Dicle Üniversitesi Tıp FakültesiEndokrinoloji polikliniğine başvuran diyabetli hastalarveri tabanında tarandı ve ilk başvuru esnasında ölçülen c-peptit, LDL kolesterolü, HbA1c, proteinüri, kreatinin,kreatinin klirensi,üre ve glukoz düzeyleri olan 1000 DM'li hasta çalışmaya dahil edildi.Çalışmaya c-peptit düzeyi çalışılmayan hastalar alınmadı.Daha sonra hastalar kategorize edildi. Ölen ve yaşayan hastalar şeklinde iki ana gruba ayrıldı.Ölen hastalar vasküler nedenler ve diğer nedenlere bağlı ölenler şeklinde gruplandırıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların 392 (%39.2)'si erkek 608 (%60.8)'i kadındı ve yaş ortalaması 57 idi. Hastalar ölen hasta grubu ve yaşayan hasta grubu olarak iki gruba ayrıldı. Ölen hasta sayısı 146 (%14.6) ve yaşayan hasta sayısı 844'tü (%75.4). C-peptit düzeyi ölen hastalarda (3,5±2,7 ng/ml) yaşayanlardan (2,9±1,7 ng/ml) daha yüksek olup istatistik olarak anlamlı saptandı (p<0.05) Ölen hastalarda yaş ortalaması (66±11) yıl, insulin direnci (1,80±0,2), üre düzeyi (54,4±32,3 mg/dl), kreatinin klirensi (66,59±29,19 ml/dakika), proteinüri (105,6±16,1mg/gün) saptandı. Yaşayan hastalarda yaş ortalaması 56±13 yıl, insulin direnci (1,7±0,19), üre düzeyi (34,02±17,8 mg/dl) kreatinin klirensi (92,90±16,77ml/dk), proteinüri (36,3±73,9 mg/gün) saptandı. Ölen ve yaşayan hastalar arasında yapılan univaryant analizde; C-peptit (p<0.05, OR =1.135), proteinüri (p<0.01, OR=1,005), glukoz (p<0.01, OR=1.002), üre (p<0.01, OR=1.032), yaş (p<0.01, OR=1.070), C-peptit homa-IR (p<0.01, OR=3.174) yüksekliği istatiksel olarak anlamlı saptandı.Kreatin klirensi (p<0.01, OR=0.996) düşüklüğü istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Multivaryant analizde ise üre (p<0.01, OR=1.025) ve yaş (p<0.01, OR=1.056) yüksekliği istatiksel olarak anlamlısaptandı. Vasküler nedenlerle ölen hastalar ve çalışmaya alınan diğer hastalar arasında yapılan univaryant analizde; üre (p<0.01, OR=1.026), yaş (p<0.01, OR=1.073) yüksekliği istatiksel olarak anlamlı saptandı.Kreatinin klirensi (p<0.01, OR=0.972) düşüklüğü istatiksel olarak anlamlı saptandı.Multivaryant analizde ise üre (p<0.01, OR=1.039) yüksekliği istatiksel olarak anlamlı saptandı. Diğer nedenlerle ölen hastalar ve çalışmaya alınan diğer hastalar arasında yapılan unıvaryant analizde; c-peptit (p<0.05, OR=1.129), kreatinin (p=0.023, OR=1.063), OR=1.022), yaş (p<0.01, OR=1.056), c-peptit homa-ır (p<0.01, OR=3.049), yüksekliği istatiksel olarak anlamlı saptandı.Kreatinin klirensi (p<0.01, OR=0.971) düşüklüğü istatistiksel açıdan anlamlı saptandı. Multivaryant analizde ise proteinüri (p<0.01, OR=1.007) yüksekliği istatiksel olarak anlamlı saptandı. Sonuç:C-peptit düzeyi mortalite gelişen grupta daha yüksek saptanmıştır.Ancak bu durum istatiksel olarak anlamlı bulunmadı.Çalışmamız c-peptit düzeyinin mortaliteyi öngörmede etkili bir parametre olmadığını düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: Diyabetes mellitus, c-peptit,mortalite