Diyabetik ratlarda cerrahi olarak oluşturulan kemik defektlerinde alloplastik kaynaklı trikalsiyum fosfat kemik grefti ve kanama durdurucu bitki ekstresinin (ABS) kombine kullanımının kemik rejenerasyonuna etkisinin incelenmesi

Doğal dişleri destekleyen alveol kemiklerde gelişen rezorbsiyonlar ve periodontal hastalığın gelişiminde dokuda oluşan inflamasyonun, kemik morfolojisinde meydana getirdiği değişiklikler sonucunda kemik dokusunda kayıplar gerçekleşebilir. Bu nedenle meydana gelen deformitelerin kemik greftleriyle onarılması gerekir. Bu amaçla günümüzde farklı greft materyalleri uygulamanın yanı sıra Ankaferd blood stopper(ABS) gibi erken kemik rejenerasyonunda etkili olduğu düşünülen alternatif yöntemler kullanılarak osteogenezin hızlandırılması amaçlanmaktadır. Periodontal hastalıklarda birincil etken mikrobiyal dental plak olmasına rağmen bireylerdeki mevcut sistemik hastalıkların, hastalığın şiddetini ve prognozunu etkileyerek periodontal hastalık riskini arttırdığı kabul edilmiştir. Bu sistemik hastalıklardan toplumda en yaygın olanı diabetes mellitus(DM)'dur. Çalışmamızda, kemik yara iyileşmesinde etkinliği olan ABS ve β-TCP'nin birlikte kullanımının, nondiyabetik ve diyabetik ratlarda kemik rejenerasyonunda geç dönem etkilerinin histopatolojik ve immünohistokimyasal olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda, 128 adet Wistar Albino erkek rat kullanılmıştır. Ratların kalvaryumunda 7 mm çapında kemik defekti oluşturulmuştur. Bu ratlar diyabetik ve nondiyabetik olmak üzere iki ana gruba ayrılmıştır. Bu iki grup da kendi aralarında 4 farklı alt gruba ayrılmıştır. Nondiyabetik 1a grubu defekt boş bırakılmış, 1b grubuna, 0.125 cc β-TCP greft, 1c grubuna, 0.125 cc ABS, 1d grubuna, 0.125 cc (β-TCP + ABS) karışımı uygulanmıştır. Diyabetik 2a grubu defekt boş bırakılmış, 2b grubuna, 0.125 cc β-TCP greft, 2c grubuna, 0.125 cc ABS, 2d grubuna, 0.125 cc (β-TCP + ABS) karışımı uygulanmıştır. Her gruptan 8 rat 28. günde ve geri kalan 8 rat da 56. günde sakrifiye edilmiştir. Elde edilen nümunelerin histopatolojik, immünohistokimyasal ve radyolojik(DEXA) analizleri yapılmıştır. Yapılan histopatolojik analiz sonucunda; 28. günde nondiyabetik ratlarda β-TCP, ABS ve (β-TCP + ABS) uygulanan grupta osteoblastik aktivite kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p˂0,05). 28. günde nondiyabetik ratlarda β-TCP, ABS ve (β-TCP + ABS) uygulanan gruplarda inflamatuar hücre infiltrasyonu ve damar dilatasyonu ve hemaroji kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede azalma görülmüştür (p˂0,05). 28. günde nondiyabetik ratlarda β-TCP, ABS ve (β-TCP + ABS) uygulanan grupta yeni kemik oluşumu kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p˂0,05). Yapılan histopatolojik analiz sonucunda; 56. günde nondiyabetik ratlarda β-TCP ve (β-TCP + ABS) uygulanan grupta osteoblastik aktivite kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p˂0,05). 56. günde nondiyabetik ratlarda β-TCP ve (β-TCP + ABS) uygulanan grupta inflamatuar hücre infiltrasyonu ve damar dilatasyonu ve hemaroji kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede azalmıştır(p˂0,05). 56. günde nondiyabetik ratlarda β-TCP, ABS ve (β-TCP + ABS) uygulanan grupta yeni kemik oluşumu kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p˂0,05). Yapılan histopatolojik analiz sonucunda; 28. günde diyabetik ratlar gruplar arası karşılaştırılmasında β-TCP ve (β-TCP + ABS) uygulanan grupta osteoblastik aktivite kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p˂0,05). 28. günde diyabetik ratlarda β-TCP, ABS ve (β-TCP + ABS) uygulanan grupta inflamatuar hücre infiltrasyonu ve damar dilatasyonu ve hemaroji kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede azalmıştır(p˂0,05). 28. günde diyabetik ratlarda β-TCP ve (β-TCP + ABS) uygulanan grupta yeni kemik oluşumu kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p˂0,05). Yapılan histopatolojik analiz sonucunda; 56. günde diyabetik ratlarda β-TCP, ABS ve (β-TCP + ABS) uygulanan grupta osteoblastik aktivite kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p˂0,05). 56. günde diyabetik ratlarda β-TCP ve (β-TCP + ABS) uygulanan grupta inflamatuar hücre infiltrasyonu ve damar dilatasyonu ve hemaroji de kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede azalma görülmüştür (p˂0,05). 56. günde diyabetik ratlarda β-TCP, ABS ve (β-TCP + ABS) uygulanan grupta yeni kemik oluşumu kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p˂0,05). Yapılan biyokimyasal analizde, western blotting bulgularında nondiyabetik ratlarda 28. günde osteonektin ve osteopontin ekspresyonu β-TCP ve β-TCP + ABS grubunda anlamlı derecede artmıştır. Diyabetik ratlarda ise; osteonektin ekspreyonu 28. ve 56. günde β-TCP + ABS grubunda ve osteopontin ekspresyonu 28. günde β-TCP + ABS grubunda anlamlı derede artmıştır. Yapılan radyolojik analizde, 28. günde nondiyabetik ratlarda β-TCP ve (β-TCP + ABS) gruplarında KMM değerleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur(p˂0,05). 28. ve 56. günde nondiyabetik ratlarda ise KMY değerleri istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır(p˃0,05). 28. günde diyabetik ratlarda β-TCP, ABS ve (β-TCP + ABS) gruplarında KMM değerleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur(p˂0,05). 28. ve 56. günde diyabetik ratlarda ise KMY değerleri istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır(p˃0,05). Sonuç olarak, ABS'nin hem diyabetik hem nondiyabetik gruplarda yara iyileşmesinde ve yeni kemik oluşumunda olumlu etkileri olmasına rağmen tam bir kemik rejenerasyonunun istendiği durumlarda mutlaka bir kemik grefti ile birlikte kullanımının daha başarılı sonuçlar oluşturulacağını düşünmekteyiz.