Diz osteoartriti şiddetinin yürümenin parametreleri, denge ve diz fonksiyonları üzerine etkileri

Güneri S. Diz Osteoartriti Şiddetinin Yürüme Parametreleri, Denge ve Diz Fonksiyonları Üzerine Etkisi. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı Doktora Tezi, Ankara 2018. Bu çalışmanın amacı, diz osteoartritli (OA) bireylerde hastalığın şiddetinin yürüme parametreleri, denge, diz eklem pozisyon hissi, kas kuvveti, ağrı, günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve fonksiyonel durum üzerine etkilerinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda 20 asemptomatik, 22 hafif şiddetli OA'lı ve 22 orta şiddetli OA'lı toplam 64 bireyin katılımıyla çalışma tamamlandı. Bireylerin yürüme parametreleri VICON 3-boyutlu yürüme analizi sistemi, diz fleksiyon ve ekstansiyon kas kuvveti ve diz eklemi propriyosepsiyonu Biodex System3 pro kullanılarak değerlendirildi. Dengeyi değerlendirmek için Berg Denge Ölçeği, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi için Günlük Yaşam Uğraşlarına İlişkin Diz Testi (KOS-ADLS), Diz İncinme ve Osteoartrit Sonuç Skoru (KOOS) ve Sağlık Değerlendirme Anketi (HAQ), fonksiyonel durumu belirlemek için 50 m. yürüme, merdiven inip-çıkma, kalk ve yürü testi ve otur-kalk testi, ağrı için vizuel analog skalası (VAS) kullanıldı. Hafif şiddetli OA'lı grubun ayak bileği, diz ve kalça addüktör moment değerlerinde azalma bulundu (p<0,017). Sagital düzlemde orta şiddetli OA'lı grubun anterior pelvik tilt açısı ve ayak bileği dorsifleksiyon açı değişiminde artış bulunurken (p<0,017), diz ve kalça açı değişiminin tüm gruplarda benzer olduğu bulundu (p>0,05). Ayrıca orta şiddetli OA'da zaman-mesafe değerleri olan kadans, çift adım uzunluğu, yürüme hızının azaldığı; çift destek süresi ve duruş fazı uzunluğunun arttığı bulundu (p<0,017). Aktivite ağrısının ve 30° ekstansiyon hedef açı testinde hata miktarının orta şiddetli OA'lı grupta daha fazla olduğu bulundu (p<0,017). OA şiddeti arttıkça kas kuvvetinin, dengenin ve fonksiyonel durumun azaldığı bulundu (p<0,017). Günlük yaşam aktivitelerinin OA şiddetinden etkilenirken (p<0,05), yaşam kalitesinin hastalığın şiddetinden etkilenmediği bulundu (p>0,05). Elde edilen sonuçlar, diz OA'sının ilk evresinde yürümenin kinetik parametreleri, kas kuvveti, denge ve diz fonksiyonlarının etkilendiğini, OA'nın ileri evresinde ise yürümenin zaman-mesafe ve kinematik parametrelerinde değişimin başladığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: osteoartrit, diz, yürüyüş