Doğal ortamda çevre eğitiminin ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin başarılarına ve tutumlarına etkisi

ÖZETBu çalışmada, ?Doğal Ortamda Çevre Eğitiminin Ortaöğretim 9.Sınıf Öğrencilerinin Başarılarına Ve Tutumlarına Etkisi? araştırılmıştır.Araştırma, ``ön test ? son test modeline'' uygun yarı deneysel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Ön test sonuçlarına göre başarı ve tutum durumları incelenmek üzere bir grup seçilmiştir.Araştırma, 2010 ? 2011 eğitim öğretim yılında, Özel İzmir Martı Okulları'nda eğitim gören Ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin katılımıyla, doğal ortamda 3 gün yapılan bir kamp ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunda toplam 30 öğrenci yer almıştır.Bu çalışmada, Ovacık Bölgesi'nin faunasına ait türler belirlenmiştir. Ovacık Bölgesi coğrafî konumu nedeniyle doğa eğitiminin gerçekleştirilmesi açısından çok verimli bir alandır. Öğrencilere doğa gözlemlerinde karınca, kelebek, kuş, kurbağa, sincap, sürüngen gibi hayvanların yanı sıra; karaçam, kızılçam gibi bitkilerin gözlemlerine, ayrıca doğadaki cansız varlıklara dikkat çekmek için çeşitli aktiviteler düzenlenerek, çocukların biyolojik çeşitlilik konularını zevkli bir yolla öğrenmeleri sağlanmıştır.Çalışmada kullanılan veri toplama araçları; Doç. Dr. Naim Uzun ve Doç. Dr. Gaye Teksöz tarafından hazırlanan ?Çevreye Yönelik Tutum Ölçeği Anketi? ve ?Çevresel Davranış Alt Ölçeği? anketleridir. Başarı ölçekleri ise Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından 2007 yılında geliştirilerek Biyoloji öğretmenlerine kullanmaları için tavsiye edilen, ``Ortaöğretim 9. Sınıf Biyoloji Dersi Öğretim Programı''nda alınmış güncel ölçme ve değerlendirme sorularıdır.Nicel verilerin değerlendirilmesi SPSS 11.00 paket programı ile analiz edilmiştir. Veriler gerekli bulguları kapsayacak şekilde tablolar halinde verilmiştir.Program sonrasında uygulanan tutum testi sonuçlarına göre anlamlı bir farklılık olduğu (t(47, 0,05) = 2,26, p = 0,010 < 0,05) belirlenmiştir. Başarı testi sonuçlarına göre anlamlı bir farklılık olduğu (t(48, 0,05) = 1,83, p = 0,011< 0,05) belirlenmiştir.Sonuç olarak bu çalışmada, doğa deneyimine dayalı öğretim programının, geleneksel öğretim programına göre öğrencilerin tutumlarında ve başarılarında anlamlı bir farklılık sağladığı tespit edilmiştir.Deneysel uygulama sonrasında başarı testi sonuçlarına göre öğrencilerin ön test ve son test puanları arasında bir farklılık olduğu (t(41, 0,05) = 3,10, p = ,003 < 0,05) belirlenmiştir. Bu sonuç doğrultusunda doğa deneyimine dayalı öğretim programının öğrencilerin başarılarını yükseltmede önemli bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.Deneysel uygulama sonrasında başarı ve tutum testi sonuçlarında öğrencilerin cinsiyetlerine göre son test puanları arasında bir farklılık çıkmamıştır (t(40, 0,05) = 1,37, p=0,126 > 0,05). Bu bulguya dayanarak öğrencilerin cinsiyetlerinin son test puanlarını etkilemediği söylenebilir.Araştırmada elde edilen nitel veriler ise derinlemesine irdelenerek metinler halinde, doğruluk yüzdelerinin karşılaştırılması ve açık uçlu soru cevaplandırmalarının yorumlanması ile somutlaştırılarak açıklanmıştır.Nitel verilerin analizi sonucunda; doğa deneyimine dayalı öğrenme ortamında öğrenim gören deney grubu öğrencilerinin, çevre, doğa, hayvanlar gibi kavramaları algılamalarının deneysel süreç öncesi ve sonrası önemli ölçüde farklılık gösterdiği görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Çevre Eğitimi, Doğal Ortamda Çevre Eğitimi, Doğa Eğitimi, Biyolojik Çeşitlilik, İnformal Öğrenme Ortamları, Fauna Çeşitliliği.