Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı eğitim aile sağlığı merkezlerinde kayıtlı tip 2 diyabet hastalarının diyabet izlem durumlarının değerlendirilmesi

Amaç: Diyabet tüm dünyada ve ülkemizde büyük kalabalıkları etkisi altına almış, yaşam kalitesini düşüren, binlerce insanın ölümüne neden olan önemli bir problemdir. Birinci basamak sağlık hizmetleri nitelikli ve sürekli bakım sağlayan, toplumdaki her bireyin kolayca ulaştığı oluşumlardır. Bu nedenle diyabet gibi kronik hastalıkların izleminde temel yapı taşlarından biridir. Bu çalışmanın amacı Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı eğitim aile sağlığı merkezlerinde kayıtlı tip 2 diyabet hastalarının diyabet izlem durumlarının ulusal rehberlere göre değerlendirilmesidir. Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipteki bu çalışma, Şubat 2019 tarihinde Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı eğitim aile sağlığı merkezlerinde kayıtlı 327 tip 2 diyabet hastasıyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak diyabetle ilgili ulusal rehberlerden yararlanılarak hazırlanan izlem formu ve hastaların sosyodemografik, klinik özelliklerinin sorgulandığı görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 24.0 programı kullanılmıştır. Sürekli değişkenler için ortalama ve standart sapma, kategorik değişkenler için ise sıklık ve yüzde dağılımları hesaplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 56,7'dir. %54,4'ü kadın, %45,6'sı erkektir. %19,3'üne diyabet tanısı birinci basamakta konmuştur. Diyabet izlemlerinde sadece birinci basamağı kullanan hasta yüzdesi %25,8'dir. %74,5'i sadece oral antidiyabetik, %3,3'ü sadece insülin, %13,1'i her ikisini birlikte kullanmaktadır. %27,8'i akut komplikasyon, %17,6'sı kronik komplikasyon yaşamıştır. %91,2'sinin ek hastalığı vardır. En az bir izlemde %23,5'inin diyabet semptomları sorgulanmış, %15,9'unun kan basıncı, %40,4'ünün hbA1c'si ölçülmüştür. Yıllık izlemlerde %34,6'sının lipit profiline bakılmış, %0,9'u göz dibi muayenesi için göz hastalıkları uzmanına yönlendirilmiştir. %60,4'ünde hedef hbA1c, %70,8'inde hedef kan basıncı değerlerine ulaşılmıştır. Sonuç: Çalışmamızda eğitim aile sağlığı merkezlerinde kayıtlı tip 2 diyabet hastalarına yetersiz sayıda izlem yapıldığı, izlemlerde ulusal rehberlere uyumun düşük olduğu, diyabet ve komplikasyonlarının yönetiminin yetersiz olduğu saptanmıştır.