Döviz kuru volatilitesinin ihracat üzerindeki etkisi ve ileriye dönük volatilite tahmini: Türkiye için bir uygulama

Bretton Woods sisteminin çökmesinin ardından dalgalı döviz kuru sisteminin uygulanmaya başlaması, dalgalı kurlara bağlı olarak kurlarda volatilitenin de artmasına neden olmuştur. Döviz kurlarında meydana gelen volatilite risk ve belirsizlik ortamının kaynağını oluşturmuş, ekonomik etkileri açısından hem teorik hem de ampirik literatürde önemli bir araştırma konusu haline gelmiştir. Bu çalışmada, döviz kuru volatilitesinin Türkiye'nin ihracatı üzerindeki etkisini analiz etmek amacıyla, geleneksel ihracat talebi modelinden hareketle belirlenen değişkenler kullanılmıştır. Bu değişkenler için 1989:Q1-2007:Q1 dönemini kapsayan üçer aylık veriler kullanılmıştır. Serilerin durağanlık analizi için ADF ve PP testleri kullanılmıştır. Döviz kuru volatilitesi ve ihracat arasındaki uzun dönem ilişkiyi belirlemek için Johansen Eşbütünleşme Testi, kısa dönem ilişkiyi belirlemek için ise Hata Düzeltme Modeli kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; döviz kuru volatilitesinin Türkiye'nin ihracatını hem uzun dönemde, hem de kısa dönemde olumsuz olarak etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır.Çalışmada Türkiye'nin reel efektif döviz kuru rakamlarından hareketle döviz kuru volatilitesinin de belirlenmesine çalışılmıştır. Bunun için 1980:01-2010:05 dönemini kapsayan aylık veriler kullanılmıştır. ARCH/GARCH modelleri kullanılarak belirlenen volatilite değerleri aracılığıyla, 2010:06-2011:06 dönemi için ileriye dönük bir volatilite tahmini yapılmaya çalışılmıştır. Yapılan tahmin sonucunda söz konusu dönem için reel döviz kuru volatilitesinde hafif bir artış olacağı bulgusuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru Sistemleri, Döviz Kuru Volatilitesi, Reel İhracat, ARCH/GARCH Modelleri, Johansen Eşbütünleşme Testi