Dünyada ve Türkiye'de 68 olaylarının karşılaştırmalı bir incelemesi

II. Dünya savaşı sonrası dünyada değişen güç dengesiyle yeni bir dünya düzeni kurulmuştur.1947'den 1991'e kadar yılına kadar sürecek olan soğuk savaş dönemi ortaya çıkmıştır. İki kutuplu dünya olarak adlandırılan bu süreçte ABD ve Sovyetler arasında yaşanan mücadele dünyadaki gelişmeleri meydana getirmiştir. İki süper güç arasındaki rekabetle ikiye bölünen dünya komünizm ve emperyalizm mücadelesine tanık olmuştur. II. Dünya Savaşından sonra birçok ülkede sosyalist düzene geçilmesi talebi ve sosyalist hareketlerin birçok ülkede yayılması, ABD tarafından tepkiyle karşılanmış ve Sovyetlere siyasal bir savaş ilan edilmiştir. Sovyetler de ABD'ye karşı sosyalist ülkeleri koruma altına almak için kominformu kurmuştur. Bu durum iki kutba ayrılmış dünyada farklı ideolojilerin gelişmesine, toplumsal olayların yaşanmasına ve hızlı tekelleşmeye sebebiyet vermiştir. 68'e giden yolda kapitalizmin ve komünizmin yayılımı dünya ülkelerinde iktisadi gelişimin yarattığı sınıfsal gerilimin toplumun en alt tabakasından en üst tabakasına kadar yayılmasıyla duyulan tepkiden kaynaklanmıştır. II. Dünya Savaşının ardından ortaya çıkan ulusal kurtuluş mücadelelerinin de hız kazanması, tüketim toplumunun ortaya çıkması, demokratik patlamaların yeni bir toplum yaratılabilme özlemi ve bu sebeple otoriteye duyulan başkaldırı 68 hareketinin dinamiklerini oluşturmuştur. Bu durumda toplumu dönüştürebilecek ve bununla mücadele edebilecek tek gücün aydınlar ve öğrenciler olduğu sonucu meydana çıkmıştır. 68 gençliği içinde yaşadıkları toplumu kabullenmeyip eleştiri yağmuruna tutmuş fakat eleştirdiği, toplumda eksikliğini gördüğü olaylara bütüncül bir yaklaşım sergileyememiştir. Bu sebeple 68 gençliği, eylemlerini belli bir plan doğrultusunda gerçekleştirilen bir harekete dönüştürememiştir. Plansız ve spontane gelişen eylemlerde, eylemciler neyi yıkmak istediklerini bilmişler; fakat yerine neyi ve nasıl kuracaklarını bilememişlerdir. Bu sebeple hareketler bir süre sonra kendi içinde yaratmış olduğu politik liderlerini siyasal liberalizme teslim ederek sönüp gitmiştir. Dünyayı sarsan eylemler, her ülkenin kendi politikalarına duyulan tepkiler şeklinde ortaya çıkmıştır. 1968'de Fransa'da başlayan ve tüm dünyaya yayılan hareketler kendine özgü nitelikler taşımıştır. Bütün dünyada üniversite işgalleri, eğitim boykotları hızla yayılmıştır. Gençlik; iktidar karşısında siyasi söylemlerini ifade ederek protesto, boykot ve üniversite işgalleri gerçekleştirmiştir. Kültürel ve siyasi değişim isteyen gençler sorgulayan, yorumlayan ve dönüştürmek isteyen tavırları ile özgür düşünen bir kuşağı meydana getirmişlerdir. Gençlerin eylemlerinde kullandıkları siyasi temalar dünyayı sarsan bir isyan hareketine dönüşürken; eğitim, cinsiyet eşitliği, cinsel özgürlük gibi ifadeler de domino etkisi yaratarak uluslararası talepler haline gelmiştir. 68 olaylarının sonucunda dünya, siyasi, ekonomik, sosyal, kültürel, temel haklar yönünden önemli kazanımlar sağlamıştır.