Elazığ'da Suriyeli mülteciler: Elazığ halkının Suriyeli mültecilere bakış açısı üzerine bir araştırma

Göç, insanlığın var olduğu tarihsel süreç boyunca bir yer değiştirme hareketi olarak görülmekte ve çeşitli faktörlere bağlı olarak insanların yaşadığı mekândan bireysel veya kitlesel olarak ayrılmalarını ifade etmektedir. Göç olgusu tarihin her döneminde ve her toplumda gerçekleşmiş ve gerçekleşmeye de devam etmektedir. Genel olarak insanların yaşam kaygısı çerçevesinde gerçekleşen göç hareketleri bir bağlamda insanlık tarihinin kendisini oluşturmaktadır. Çünkü göç hareketleri nedenleri ve sonuçları ile tarihsel süreç içerisinde önemli dönemlere atıf yapmakta, bazen insanların tarihinde, bazen de sadece göç eden milletlerin tarihinde önemli bir dönüm noktası olmaktadır. Toplumlar, savaş, afet, ekonomi, sosyo-kültürel yaşam vb. zorunlu olan veya olmayan nedenlerden dolayı yaşadığı mekânlardan bir başka mekâna göç etmişlerdir. Göç, sadece göç eden bireyleri ve toplulukları değil aynı zamanda göç edilen yerdeki toplulukları da etkilemiştir. Göç hareketlerinin hem göç edenler hem göç edilen yerlerdeki topluluklar üzerinde farklı etkileri bulunması, özellikle günümüzde farklı boyutlarıyla üzerinde tartışmalar yapılmasına neden olmuştur. Tarihte bilinen en eski kitlesel göç hareketi olarak nitelendirilen Kavimler Göçü'nden bu yana toplumlar çeşitli nedenlerden dolayı göç etmektedirler. Bu anlamda içinde bulunduğumuz tarihsel dönemde Suriye'de yaşanan iç savaşın ardından önemli bir kitlesel göç hareketi yaşanmıştır. 2011 yılında başlayan iç savaşında ardından 10 milyonun üzerine Suriyeli Türkiye başta olmak üzere çeşitli ülkelere göç etmek durumunda kalmışlardır. Türkiye'ye göç eden Suriyelilerin yaşadığı illerden biri de Elazığ'dır. Bu çalışmada Elazığ'da yaşayan Suriyeli mültecilere Elazığ halkının bakış açıları, mültecilerle ilgili algıları ve gündelik yaşamdaki pratikleri analiz edilmektedir. Bu çalışmada veriler, alan araştırması yöntemine bağlı kalınarak, yüz yüze anket tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Alan araştırması, Elazığ il merkezinde Suriyeli mültecilerin yoğunlukla yaşadığı Sanayi Mahallesi, Hicret Mahallesi ve Aksaray Mahallesi'nde, 5 Kasım ile 30 Kasım 2019 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Anket uygulamasında 400 kişilik bir örneklem grubuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, Elazığlılar Suriyeli mültecilerin Türkiye'ye göç etmelerine, güvenlik, ekonomi ve işsizlik gibi sorunlara yol açacağını düşündüklerinden olumsuz bir bakış açısına sahiptirler. Elazığlılar, Suriyelilerle birlikte yaşamaktan rahatsızlık duyduklarından Elazığ'dan gönderilmesi gerektiğini düşünmektedirler. Elazığlıların Suriyelilerden rahatsızlık duyduğu konuların başında ekonomiye olan olumsuz etkilerinin yanında Elazığ'ın güvenliği için zararlı insanlar olduklarına ilişkin kanaatleri gelmektedir. Suriyeli mülteciler farklı bir kültüre sahip olmalarının yanında Türk insanı ile aynı dine mensup olmaları dolayısıyla benzerlikler de taşımaktadırlar. Elazığlılar, "Suriyeli mülteciler ile gelenek ve kültürlerimiz benzerdir" yargısına katılım düzeyleri yüksek olduğu halde "Suriyeli mülteciler ile yaşam tarzlarımız benzerdir" yargısına katılım düzeyleri düşüktür. Araştırma sonuçlarına göre, Elazığlılar Suriyeli mültecilere yönelik olumsuz bir bakış açısına sahip olmalarının yanında Elazığ'da yaşamalarında da rahatsızlık duymaktadırlar. Anahtar Kelimeler: Göç, Mülteci, Kültürlerarası İletişim, Suriye, Elazığ