Elli yaş ve üzeri bireylerde beslenme alışkanlıkları, uyku kalitesi ve antropometrik ölçümlerin bilişsel işlevler üzerine etkisi

Beslenme ve uyku bireylerin yaşamları için önemli iki unsurdur. Bu çalışma, 50 yaş ve üzerinde olan bireylerin beslenme alışkanlıkları, uyku kaliteleri ve antropometrik ölçümlerinin bilişsel işlevler üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Şubat-Mayıs 2022 tarihleri arasında, Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı tarafından Beslenme ve Diyet Polikliniğine yönlendirilen 50 yaş ve üzerinde olan, 96 (E: %27.1, K: %72.9) bireyin katılımıyla yürütülmüştür. Bu çalışmada veriler, yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak anket formu yardımıyla toplanmıştır. Bireylerin malnütrisyon durumunu saptamak için Mini Beslenme Değerlendirmesi (MNA), uyku kalitelerini saptamak için Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKİ) ve mental sağlığını değerlendirmek için Mini Mental Değerlendirme (MMD) soruları yöneltilmiştir. MNA değerlendirmesine göre beslenme sorunu olmayan, malnütrisyon riski olan ve malnütrisyonlu olan bireylerin oranı sırasıyla; %81.3, %14.5 ve %4.2 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %79.2'si kötü uyku kalitesine sahiptir. PUKİ puanları erkek katılımcılarda kadınlara göre daha düşüktür (p<0.05). Toplam günlük enerji alımları kötü uyku kalitesine sahip bireylerde iyi uyku kalitesine sahip olanlara göre daha fazladır (p<0.05). MMD'ye göre demansı olmayan bireylerin oranı %53.1, orta ve hafif düzeyde demansı olanların oranı ise sırasıyla %17.7 ve %29.2 olarak belirlenmiştir. MMD puanı erkeklerde ve iyi uyku kalitesine sahip bireylerde daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Uyku kalitesi kötü olan bireylerin tamamının demans düzeyi orta seviyededir (p<0.05). Demans riskinin yaşla birlikte arttığı saptanmıştır. Yağsız vücut kütlesinin artışı ile demans görülme puanının azaldığı bulunmuştur. Bu araştırmanın sonuçlarına göre; yaşla birlikte uyku kalitesi bozulmakta, bozulan uyku kalitesi ise beslenme durumu ve vücut kompozisyonu olumsuz etkilemektedir. Vücut yağ oranındaki artış, uyku kalitesini daha da kötüleştirmekle birlikte demans riskinde artışa da neden olmaktadır. Yaşlı nüfusta sağlıklı beslenme, sağlıklı bir beden için elzemdir. Bu da hem uyku kalitesini hem de bilişsel fonksiyonları etkilemektedir. Sonuç olarak uyku kalitesi, demans durumunun beslenme durumu üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.