Engelli çocukların annelerinde fiziksel aktivite düzeyi, bakım veren yükü, ebeveyn öz yeterliliği ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi

Amaç: Engelli çocuğu olan annelerde fiziksel aktivite düzeyi, bakım veren yükü, öz yeterlilik ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç Yöntem: Çalışmaya Standardize Mini Mental Test skoru ≥24 olan, engelli çocuk sahibi 121 anne alındı. Fiziksel aktivite düzeyi "Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi" (UFAA), bakım verme yükü "Bakım Veren Yükü Ölçeği" (BVYÖ), öz yeterlilik "Ebeveyn Öz Yeterlilik Anketi" (EÖYA), depresyon ise "Beck Depresyon Ölçeği" (BDÖ) ile değerlendirildi. Bulgular: %19,8'i evli, %84,3'ü ev hanımı olan annelerin yaş ortalaması 38,17±7,94 yıl, ortalama beden kütle indeksi 25,6±4,4 kg/m² idi. UFAA skorlarına göre annelerin %57,8'inin düşük, %35,5'inin orta, %6,6'sının ise yüksek fiziksel aktivite düzeyine sahip olduğu belirlendi. Anneler aktivite düzeylerine göre düşük ve orta+yüksek olarak iki gruba ayrıldıklarında BVYÖ, EÖYA ve BDÖ skorları arasında anlamlı fark bulunamadı. EÖYA skoru (ortalama 85,07±14,12) ile BVYÖ skoru (ortalama 41,57±11,71) arasında negatif zayıf düzeyde (r=-0,297, p=0,001), BDÖ skoru (ortalama 12,28±8,38) ile BVYÖ skoru arasında pozitif orta düzeyde (r=0,601, p<0,001), UFAA skoru (ortalama 1000,08±1242,73) ile EÖYA skoru arasında ise pozitif zayıf düzeyde (r=-0,183, p=0,045) korelasyon bulundu. Sonuç: Engelli çocuğu olan annelerin fiziksel aktivite düzeyleri düşüktür. Aktivite düzeyi ile ebeveyn öz yeterliliği arasında ilişki bulunup, depresyon ve bakım veren yükü ile arasında ilişki bulunamamıştır. Öz yeterlilik duygusu yüksek olan annelerin bakım vermeye bağlı yaşadığı stres daha düşükken, öz yeterliliğin düşük olması ve bakım verme yükünün yüksekliği annenin depresyon düzeyiyle ilişkilidir. Engelli çocuğu olan annelerin fiziksel aktivite düzeylerini arttırmanın depresyon düzeyini azaltarak öz yeterlilik duygusunu geliştireceğini ve bakım vermeye bağlı yaşadıkları stresi azaltacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler : Anne, Fiziksel Aktivite, Engelli Çocuklar, Öz Yeterlilik