Evli bireylerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin yordanması

Bu araştırmada öz-yeterlik, algılanan sosyal destek (ASD), yaşam doyumu (YD), iyimserlik ve evlilik doyumu (ED) değişkenlerinin evli bireylerin; kadın ve erkeklerin; travmatik yaşantısı olan bireylerin ve travmatik yaşantısı olan kadın ve erkeklerin psikolojik sağlamlıklarını ne düzeyde yordadığı ve sağlamlığın çeşitli sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Çalışmada, 2014 yılı içerisinde İzmir'de yaşayan 835 (485 kadın ve 350 erkek) bireye "Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, "Genel Öz-Yeterlik Ölçeği", "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği", "Yaşam Doyumu Ölçeği", "Yaşam Yönelimi Testi-İyimserlik Ölçeği", "Evlilik Yaşamı Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Verilerin analizinde t-testi, ANOVA ve adımsal çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; 1. Öz-yeterlik, ASD, YD, iyimserlik ve ED değişkenleri evli bireylerin sağlamlık düzeylerindeki varyansın %40'ını açıklamıştır. 2. Öz-yeterlik, ASD, YD ve iyimserlik değişkenleri kadınların sağlamlık düzeylerinin %42.3'ünü açıklamıştır. Ancak; ED, sağlamlığı yordamamıştır. 3. Öz-yeterlik, ASD, YD ve ED değişkenleri erkeklerin sağlamlık düzeylerinin %38'ini açıklamıştır. Ancak; iyimserlik kadınların sağlamlığını yordamamıştır. 4. Öz-yeterlik, ASD, YD ve iyimserlik değişkenleri, travması olan katılımcıların (n= 506) sağlamlık düzeylerinin %38'ini açıklamıştır. Ancak, ED travması olanların sağlamlığını yordamamıştır. 5. İyimserlik, ASD, öz-yeterlik ve YD, travması olan kadınların (n= 302) sağlamlık düzeylerinin %43'ünü açıklamıştır. Ancak, ED kadınların sağlamlığını yordamamıştır. 6. Öz-yeterlik, ASD ve ED, travması olan evli erkeklerin (n= 204) sağlamlık düzeylerinin %34.4'ünü açıklamıştır. Ancak, YD ve iyimserlik, erkeklerin sağlamlığını yordamamıştır. 7. Katılımcıların ve eşlerinin öğrenim düzeyleri arttıkça ve ekonomik durum algısı yükseldikçe sağlamlığın da arttığı ancak cinsiyet, yaş, katılımcının ve eşinin çalışma durumu ve travma yaşantısının sağlamlık düzeylerinde farklılaşmaya yol açmadığı belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular tartışılmış ve araştırma sonuçlarına dayalı olarak araştırmacılar ve uygulayıcılar için bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sağlamlık, Öz-Yeterlik, Algılanan Sosyal Destek, Yaşam Doyumu, İyimserlik, Evlilik Doyumu, Travmatik Yaşantı, Koruyucu Faktörler, Risk Faktörleri