Farklı tekstüre sahip topraklarda yüzeydeki su derinliğinin infiltrasyon hızına etkilerinin araştırılması

ÖZET Yüksek Lisans Tezi FARKLI TEKSTÜRE SAHİP TOPRAKLARDA YÜZEYDEKİ SU DERİNLİĞİNİN İNFİLTRASYON HIZINA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Ahmet ERGÜN Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyosistem Mühendisliği Anabilimdalı Danışman: Prof. Dr. Lokman DELİBAŞ Farklı tekstüre sahip topraklarda yüzeydeki su derinliğinin infiltrasyon hızına etkilerinin araştırıldığı çalışma 2019 yılı Tekirdağ ili Ergene ilçesi koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada beş farklı toprak tekstürüne sahip arazilerde değişken seviyeli çift silindirli infiltrometre ile 20 cm, 15 cm ve 10 cm su derinliğinde infiltrasyon hızı ölçülmüştür. Ölçümler 20 cm su derinliğinden 15 cm su derinliğine, 15 cm su derinliğinden 10 cm su derinliğine ve 10 cm su derinliğinden 5 cm su derinliğine düştüğünde su tamamlaması yapılarak başlangıçtaki su derinliğine yükseltilmiştir. Başlangıçtaki su derinliğinden itibaren farklı zaman aralıklarındaki su derinliği ve geçen süre not edilerek çizelgeler oluşturulmuştur. Excelde üs regresyon türü seçilerek, çizelgelerdeki toplam dakika ve toplam infiltre olan su ölçümü verileri kullanılmıştır. Z = k.ta eşitliğine uygun olarak grafik eğrileri oluşturulmuş, toplam infiltrasyon ve infiltrasyon hızı denklemleri bulunmuştur. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre yapılan infiltrasyon ölçümleri sınırlı sayıda olsada, toprak tekstürü ile özellikle kum oranı ile infiltrasyon eşitliğindeki parametreler arasında yüksek bir korelasyon tespit edilmiştir. Yapılan çalışmada toprak tekstürü ve su derinliğinin infiltrasyona etkileri, kumlu toprakların killi topraklara göre infiltrasyon hızının fazla olduğu, su derinliği yükseldikçe ise infiltrasyon hızının arttığı gözlemlenmiştir. Anahtar kelimeler: İnfiltrasyon, İnfiltrasyon hızı, İnfiltrometre, Toprak tekstürü