Fen eğitiminde STEM yaklaşımının etkililiği: Bir meta analiz çalışması

Bu araştırmada Türkiye'de fen eğitiminde STEM yaklaşımı ile ilgili mevcut durumu meta analiz yöntemiyle ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda fen eğitiminde STEM yaklaşımının geleneksel yöntemlere göre öğrencilerin akademik başarıları, bilimsel süreç becerileri ve fen bilimleri dersine yönelik tutumları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla meta analiz çalışması yapılmıştır. Yapılan meta analiz çalışmasında belirlenen ölçütlere uygun olarak araştırma kapsamına alınan çalışmalar Yüksek Lisans ve Doktora düzeyinde olup bu çalışmalar Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi veri tabanından alınmıştır. Araştırma, 2010-2020 yılları arasında gerçekleştirilmiş, toplam 147 çalışma incelenmiş ve dâhil edilme kriterlerine uygun olan 46 Yüksek Lisans ve 6 Doktora çalışması meta analiz kapsamına alınmıştır. Toplam 52 adet çalışmanın örneklemini 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıf seviyesindeki toplam 2878 öğrenci oluşturmaktadır. Analizler Comprehensive Meta Analysis V2 istatistik programı yardımıyla yapılmıştır. Çalışmalar analiz edilip birleştirildiğinde yapının heterojen olmasından dolayı rastgele etkiler modeli kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, fen eğitiminde STEM yaklaşımının öğrencilerin akademik başarısına etki büyüklüğü 1.420, bilimsel süreç becerilerine etki büyüklüğü 1,457 fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına etki büyüklüğü 0,526 olarak hesaplanmıştır. Bu değerler yapılan sınıflandırmaya göre akademik başarı ve bilimsel süreç becerileri değişkenine göre geniş düzeyde, tutum değişkenine göre ise orta düzeyde bir etki büyüklüğüdür. Bu bağlamda fen eğitiminde STEM yaklaşımı öğrencilerin akademik başarısını arttırmada ve bilimsel süreç becerilerini geliştirmede olumlu yönde ve geniş düzeyde, fen dersine yönelik tutumları üzerinde olumlu yönde ve orta düzeyde bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Akademik başarıya olan etki büyüklüğü sınıf seviyesine göre farklılaşmış olup en yüksek etki 4. sınıf seviyesindeki çalışmalarda gözlenmiştir. STEM yaklaşımın mevcut değişkenler üzerindeki etkisini inceleyen çalışmaların tek bir çatı altında toplanması ve bu araştırma alanındaki eğilimleri gözler önüne sermek üzere yapılan, fen eğitiminde STEM yaklaşımının etkisinin incelendiği bu çalışma bundan sonra yapılacak olan çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.