Fibromiyalji hastalarında vejetaryen beslenmenin etkisi

Fibromiyalji sendromu olarak da adlandırılan fibromiyalji, kas-iskelet sistemindeki ağrı ile karakterize, yorgunluk, kognitif bozukluk ve uyku problemlerine sebep olan uzun süre devam eden bir hastalıktır. Fibromiyaljiye yönelik araştırmalar devam ederken yakın dönemde vejetaryen beslenmenin bu hastalığı etkileyebileceği düşünülmüştür. Çalışmamızın amacı; fibromiyalji sendromlu hastalarda vejetaryen beslenmenin etkisinin incelenmesidir. Bu çalışma 15.02.2021 ile 15.05.2021 tarihleri arasında İstanbul'da özel bir sağlık kliniğinde fibromiyalji tanısı alan, yaş ortalamaları 39,10±7,55 yıl olan 28 birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmayı kabul eden bireylere; genel bilgiler, fibromiyalji ve diğer hastalıklarla ilgili bilgiler, beslenme alışkanlıkları, egzersiz durumları, antropometrik ölçümleri (boy, ağırlık, beden kütle indeksi (BKİ), yağ, kas ve bel-kalça oranı (BKO)) içeren anket ve vejetaryen beslenmenin sağlık üzerine etkisini belirlemek amacıyla araştırma öncesi ve sonrası Fibromiyalji Etki Anketi (FIQ) araştırmacı tarafından toplanmıştır. Çalışmada elde edilen veriler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) for Windows 21.0 ile değerlendirilmiştir. Bu çalışmadaki kategorik değişkenler için sayı (n) ve yüzde (%); sürekli değişkenler için tanımlayıcı istatistikler, ortalama, standart sapma, minimum (min) ve maksimum (mak) değerler olarak belirtilmiştir. Bağımlı grupları karşılaştırmada Paired Sample t-testi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlerken Pearson korelasyon katsayıları; kategorik değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlerken ise Fisher's Exact test yapılmıştır. Hesaplamalarda istatistik anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Bireylerin %67,9'u kadın, %32,1'i erkektir. Katılımcıların boy uzunluğu ortalamaları 169,42±10,73 cm'dir. Vejetaryen beslenme öncesi vücut ağırlığı ortalamalarının 80,33±18,85 kg, BKI ortalamalarının 27,92±5,68 kg/m2 , yağ oranlarının %30,18±7,99, kas oranlarının %66,36±7,59 ve bel/kalça oranlarının VIII 0,86±0,07 olduğu gözlenmiştir. Vejetaryen beslenme sonrası vücut ağırlığı ortalamalarının 76,51±17,17 kg, BKI ortalamalarının 26,57±4,82 kg/m2 , yağ oranlarının %26,57±8,15, kas oranlarının %67,72±7,72 ve bel/kalça oranlarının 0,83±0.07 olduğu gözlenmiştir. Vejetaryen beslenme uygulamasının vücut ağırlığı (p> 0,000), beden kitle indeksi (p> 0,000), yağ oranı (p> 0,000), kas oranı (p> 0,000) ve bel/kalça oranı (p> 0,000) arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür Vejetaryen diyet öncesi FIQ Skoru 54,47±11,25 iken vejetaryen diyet sonrası FIQ Skoru'nun 44,43±10,76 olduğu görülmüştür. Katılımcıların vejetaryen diyet uygulamaları ile FIQ Skoru arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05). Fibromiyalji tedavisinde hastalık bulgularının azaltılması ve yaşam kalitesinin arttırılmasında hastaların diyetisyen tarafından beslenme eğitimi alması ve beslenme durum değerlendirmesi yapılırken hastaların antropometrik ölçümlerinin düzenli olarak takip edilmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji, Vejetaryen beslenme, Antropometrik ölçümler