Gaziantep Alevi Kültür Dernekleri Cemevi ve Serçeşme Cemevinde cem ibadetleri: Edep-erkân, semâh Ve deyişler

İslamiyet'in tasavvufî bir yorumu olan Alevi-Bektaşiliğin temel ibadeti olarak kabul gören cemler ve icra edilen ritüellerle birlikte Eski Türk inançlarının izlerini de günümüze kadar taşımaktadır. Bu açıdan, Alevi-Bektaşi inancı, Arap etkisinden uzak kalmayı başarabilmiş Türk Tasavvufunun ve sufi yorumların oluşturduğu ortak bir havza olmaktadır. Buna nazaran Alevi-Bektaşiliği kendi izah sınırları içerisinde ve Alevi-Bektaşi toplumunun kabul ettiği kolektif hafıza üzerinden tanımlamaya çalışacağız. Bugüne kadar yapılan müşterek birçok çalışmada genel olarak Alevilik-Bektaşilik inancını heterodoksi İslam olarak nitelendirildiğini görmekteyiz. Alevilik-Bektaşilik inancı değerlendirildiğinde dinî kimlik ve merkezi otorite olarak kabul gören Sünni akım ve mezheplerden farklı oluşu ile heterodoksi kimliğinin sınırları içerisinde yer alabilmektedir. Ancak Aleviliği sadece Sünnilik üzerinden okumaya çalışmak bir kıyaslamaya yol açacaktır. Bu kıyaslama ise bilimsel izahtan uzak ve mezhepçi taassubu üzerinden gerçekleşecektir. Tez çalışmamızda ise akademik etik ve bilimsel nitelik amacı güdülmektedir. Alevi-Bektaşi inancı yöreden yöreye kimi uygulamalarında ritüel farklılıklar göstermektedir. Bu farklılıklar Aleviliğin kolektif belleğinde; "Yol bir, sürek bin bir" ifadesiyle çeşitli zenginliklere neden olmuştur. Araştırmamızda Gaziantep ilinde ikamet eden ve farklı ocaklara mensup talip topluluklarının dinî yaşayışlarını gözlemlemek ve alandan elde edilen verilerle de cem ibadeti, on iki hizmetin icrası, cem ibadetinde okunan deyiş ve semahları inceleyip mukayeseli bir izahta bulunmak ve Alevi-Bektaşi toplumunun inanç değerlerini akademik literatüre kazandırmak amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Alevilik-Bektaşilik, Cem İbadeti, Semah, Deyiş, On İki Hizmet