Gaziantep Çocuk Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran 0-17 yaş grubu zehirlenme vakalarının nedenleri ve etkileyebilecek faktörler yönünden zehirlenme dışı olgularla karşılaştırılması

Çocukluk çağındaki zehirlenmeler dünyada ve ülkemizde sık karşılaşılan, sakatlık ya da ölümle sonuçlanabilen, acil servis ve hastane yatışlarında önemli iş yükü oluşturan en önemli halk sağlığı sorunlarından biridir. Bu araştırmada çocukluk çağının (0-17 yaş) sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biri olan zehirlenme olaylarının ailenin sosyo-demografik özellikleri ile ilişkisinin ortaya konması ve en sık görülen zehirlenme tiplerinin belirlenmesi, ayrıca zehirlenme dışı nedenlerle acile başvuran kontrol grubuna uygulanan aile değerlendirme ölçeği puanlarının zehirlenme ve zehirlenme dışı kontrol grubunda farklı olup olmadığının ortaya konması amaçlandı. Çalışmaya alınacak kişi sayısı her bir grup için 226 olarak belirlendi. Örneğe ulaşım hızı %95.6 olarak gerçekleşti. Zehirlenme olaylarının %79,6' sının evde meydana geldiği, %52,7' sinin hiçbir şey yapmadan sağlık kuruluşuna başvurduğu, en sık 1-4 saat arasında sağlık kuruluşuna başvurulduğu ( %75), en sık başvurulan sağlık kuruluşunun özel ya da devlet hastanesi olduğu (%90,7), %92,1' inin tek bir madde ile zehirlendiği, bunların büyük çoğunluğunun tedavi amacıyla evde bulunan ilaçlarla olduğu ( %53,7), en sık ağızdan alındığı (%79,2) belirlendi. Kontrol grubu ile kıyaslandığında zehirlenme grubu çocukların anneleri daha az eğitimli (p=0,000), daha çok ev hanımı (p=0,000), babaları daha az eğitimli (p=0,000), toplam kardeş sayısı daha fazla (p=0,000), gelirlerinin daha düşük olduğu tespit edildi (p=0,000). Zehirlenme ve kontrol grubundaki çocukların ailelerinin çocukla ilgileri ölçek yardımı ile incelendiğinde; zehirlenme grubunun ortalama ölçek toplam puanı 2,50 iken kontrol grubunda 2,18 idi (p=0,000). (ortalama puanın 4'e yaklaşması ilgisizlik göstergesidir) Temel çözüm eğitim ve gelir düzeyini artırmak olsa da, kısa vadede bebek-çocuk izlemlerinde sağlık personelince annelerin uyarılması yararlı olacaktır. Anahtar sözcükler: zehirlenme, çocuk, aile, aile ilgi ölçeği