Gebeliğin farklı dönemlerinde keçi uterus ve ovaryum dokularında vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF) ve hipoksi ile uyarılabilen faktörlerin (HIF) ekspresyonu

Hipoksi ile uyarılabilen faktörler (Hypoxia Inducible Factors; HIFs) ve vasküler endotelyal büyüme faktörü (Vascular Endothelial Growth Factor; VEGF) gebeliğin şekillenmesi ve devamlılığında önemli roller oynamaktadır. Gebelik sürecinde bu büyüme faktörlerinin; vasküler gelişim, luteal gelişim, implantasyon ve plasentasyon sürecinde önemli rol oynadığı düşünülmektedir. Bu çalışma; keçilerde gebelliğin farklı dönemlerinde keçi ovaryum ve uterus dokularında HIF'lar (HIF-1A, HIF-2A, HIF-3A) ve VEGF ekspresyonunun mRNA ve protein düzeyinde değişimlerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada hayvan materyali olarak 42 baş dişi Kıl keçisi kullanılmıştır. Keçiler; embriyo pozitif (Grup 1; G1, çiftleşme sonrası 6-7. gün), erken dönem gebelik (Grup 2; G2, çiftleşme sonrası 17-18. gün), orta dönem gebelik (Grup 3; G3, çiftleşme sonrası 30. gün), geç dönem gebelik (Grup 4; G4, çiftleşme sonrası 60. gün), oosit pozitif (Grup 5; G5, östrus sonrası 6-7. günler, (kontrol grubu 1)) ve diöstrus grubu (Grub 6; G6, östrus sonrası 16-17. günler, (kontrol grubu 2)) olmak üzere toplam 6 gruba ayrılmıştır. İlgili genlerin mRNA ekspresyon düzeyleri gerçek zamanlı kantitatif polimeraz zincir reaksiyonu (real-time quantitative polymerase chain reaction; RT-qPCR) ile, protein düzeyi değişimleri ise immunohistokimysal inceleme ile değerlendirilmiştir. RT-qPCR verilerinin normalizasyonunda housekeeping gen olarak Beta aktin ve YWHAZ kullanılmıştır. Çalışma sonucunda; HIF-1A ekspresyonunun karunkular dokuda G1, G2 ve G4'te, orta dönem gebeliğe (G3) göre yüksek olduğu tespit edilmiştir. HIF-2A, HIF-3A ve VEGF ekspresyonunda ise gebelik grupları arasında önemli bir değişim gözlenmemiştir. HIF-1A ve HIF-2A ekspresyonunun G1'de G5'e göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Kotiledonar dokuda, HIF-1A ve HIF-2A ekspresyonunun erken (G2) ve orta dönem gebelikte (G3) geç dönem gebeliğe göre (G4) yüksek olduğu tespit edilmiştir. Korpus luteumda HIF-1A ekspresyonunun luteal gelişimin hızlı olduğu süreçte (G1 ve G2) diğer gebelik dönemlerine göre (G3 ve G4) yüksek olduğu belirlenmiştir. HIF-3A ekspresyonunun ise geç luteal dönemde (G6) erken luteal döneme (G5) göre daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Immunohistokimyasal analizde; uterusta HIF-1A immunoreaksiyonlarının implantasyonla birlikte arttığı ve orta dönem gebelikte en üst düzeye ulaştığı gözlenmiştir. HIF-3A ve VEGF immunoreaksiyonlarının implantasyonu takiben artış gösterdiği belirlenmiştir. Korpus luteumda HIF-1A ve VEGF immunoreaksiyonunun erken luteal dönemde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, HIF'lar ve VEGF'nin keçilerde implantasyon, plasentasyon ve luteal gelişim sürecinde rol oynadığı kanısına varılmıştır.