Gelenek" kurguları:Türkiye'de 2000'lerin başlarında "tasavvuf musîkisi" kültürel üretim alanı

Bu araştırmanın amacı, Bourdieu'nün kültürel üretim alanı analizi kuramından esinlenerek, güncel bir "tasavvuf mûsikîsi kültürel üretim alanı" analizi gerçekleştirmektedir. "Tasavvuf mûsikîsi" kavramı, Osmanlı geçmişle ilişkisinde tekke mûsikîsine gönderme yapan, ancak tekke mûsikîsi kavramının resmî ideolojiye tehditkâr iması sebebi ile, ağırlıkla 1960 ve 1970'lerde kullanılmaya başlanıp, 1980 sonrası dönemde popülerleşen, muğlak bir kavramdır. Geç Osmanlı ve erken dönem Türk modernleşmesi sürecinde gerçekleşen modernleşme tecrübesinin mûsikî kültürü ile karmaşık ilişkileri çerçevesinde icat edilmiş bir kavram olan ve güncel bağlamda tasavvuf kültürü ile birlikte popülerleşen "tasavvuf mûsikîsi", müziğin toplumsal yönünün değişen tarihî süreçler içerisinde anlaşılmasına olanak tanıyan bir alan sunmaktadır. Mûsikî kültürünün yerine geçer biçimde kullanılan, alana özel gelenek kavramı ise, "tasavvuf mûsikîsi kültürel üretim alanı" içerisinde geçmişten gelen, günümüze taşınan ve güncel bağlamda oluşan farklı konumlanmaların tarihî ve güncel bağlama referansla anlaşılmasına olanak sağlamaktadır. Geleneği değişmez bir bütün olarak ele alan sosyal bilimlerdeki hâkim gelenek anlayışının aksine, ona, toplumsal aktörlerin konumlarını sağlamlaştırıcı bir söylemsel pratikler bütünü olarak yaklaşması ile araştırma, gelenek kavramı üzerinden güncel "tasavvuf mûsikîsi kültürel üretim alanı"nı ve bu alandaki çatışmaları çözümlemeyi amaçlamaktadır. Güncel siyasî bağlamdaki kültürel uygulamalara tekabül ettiğini iddia ettiğimiz geleneksel(leşme)cilik fenomeninini dikkate alan bu çözümleme, konumların birbirleri ve onları çevreleyen ekonomik ve siyasî alan ile ilişkilerini ortaya koyarken; alanın sosyal ve kültürel aktörlerinin "gelenek" ve "geleneksel(leşme)cilik" arasında işgal ettiği konumları ve uyguladıkları söylemsel stratejileri incelemektedir. Böylelikle, "tasavvuf mûsikîsi kültürel üretim alanı analizi" hem gelenek kavramı ile ilgili söylem ve çatışmaları anlamamıza, hem de bunları Türkiye'de 2000'li yılların başından itibaren belirleyici olan güncel kültürel ve siyasî yaşantıyla ilişkilendirebilmemize olanak sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: gelenek, geleneksel(leşme)cilik, tasavvuf mûsikîsi, mûsikî, Bourdieu, alan, kültürel üretim alanı.