Geleneksel Türk Halk Müziğinde yörelere özgü müzikal kimlik saptamaları 'Ege bölgesi örneği'

Bu araştırma; geleneksel Türk halk müziğinde (GTHM) bölgelerle/yörelerle özdeşleşmiş olan türkülerdeki çeşitli özelliklerin tespiti/tasnifine odaklanmaktadır. Araştırmada; Ege Bölgesi örneklem olarak ele alınmış ve bölgedeki usûllü/sözlü türkülerdeki müzikal özelliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, TRT tarafından kayıt altına alınmış -ulaşılabilen- 534 türkü çeşitli açılardan incelenmiştir. İncelenen türkülerde usûl, makamsal dizi, yöresel icra özelliklerinin belirlenmesinin yanı sıra illerin halk müziği kültüründeki genel özelliklerden yola çıkarak hem genel olarak bölgenin müzikal karakteristiklerinin hem de bölgedeki illere/yörelere özgü olan müzikal karakteristiklerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılmıştır. Araştırma, mevcut durumun belirlenmesine yönelik betimsel bir araştırma olmakla birlikte, kaynak taraması ve doküman incelemesinin kullanıldığı nitel bir model içermektedir. Ayrıca türkülerin tasnif-yorumlama bölümlerinde nicel verilerden de yararlanılmıştır. Araştırma doğrultusunda; Ege Bölgesi türkülerinde 9/8, 4/4, 9/4'lük usûllerin çoğunlukta olduğu ve makamsal dizi açısından Hüseyni, Uşşak, Karcığar, Hicaz makam dizilerinin yaygın olduğu, incelenen yörelerdeki halk müziği kültüründe illere/yörelere özgü şekillenmiş çeşitli müzikal karakteristiklerin ayrıca bölgedeki illerde GTHM repertuvarı/nazariyatı için önem arz eden türkü türlerinin var olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu sonuçlardan hareketle bölgedeki illere/yörelere özgü olan müzikal kimliklerin tespitine yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Geleneksel Türk Halk Müziği, Müzikal Kimlik, Makamsal Dizi, Usûl, Yöresel İcra