Gölgeleme tekniğinin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin dinleme ve konuşma becerilerine etkisi

Bu araştırma, gölgeleme tekniğinin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin (A2-B1) dinleme ve konuşma becerileri üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın amacını gerçekleştirmek ve araştırma sorularına cevap verebilmek için karma desen modellerinden yakınsayan karma yöntem şeklinde desenlenmiştir. Öğrencilerin dinleme ve konuşma becerilerini geliştirmek için gölgeleme tekniğinin uygulanmasında otantik dinleme-izleme materyallerinden faydalanılmıştır. Çalışma, 2022/2023 akademik yılında BAİBÜ TÖMER'de Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen 21öğrenci ile sürdürülmüştür. Uygulama toplam 14 hafta süresinde haftada iki ders saati olacak şekilde yapılmıştır. Araştırmanın nitel aşamasında öğrencilerin A2-B1 kurlarındaki ses kayıtları, araştırmacı günlükleri ve çalışmanın sonunda uygulanmış yarı yapılandırılmış öğrenci görüşme formları kullanılmış ve verilerin incelenmesinde içerik çözümlemesinden faydalanılmıştır. Araştırmanın nicel aşamasında ise öğrencilere uygulama öncesi ve sonrası Yabancılar İçin Türkçe Dinleme Özyeterlik Ölçeği, Yabancılar İçin Türkçe Konuşma Özyeterlik Ölçeği ve Türkçe Öğrenme Tutum Ölçeği; uygulama öncesi, ortası ve sonunda Türkçe dinleme ve konuşma sınavları uygulanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi ile incelenerek JAMOVI paket programı ile değerlendirilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda gölgeleme eğitiminin öğrencilerin sesletim hatalarını sağaltmada, dinleme ve konuşma öz yeterliklerini, Türkçe öğrenme tutumlarını, dinleme ve konuşma becerilerini geliştirmede etkili olduğu tespit edilmiştir. Öğrenciler uygulama sonunda gölgelemenin dil öğrenme süreçlerini olumlu etkilediğini, bu ettkinliğin Türkçe hazırlıkta uygulanması gerektiğini fakat uygulamanın daha fazla etkinlik ve daha fazla ders saatinde uygulanmasını istediklerini ifade etmişlerdir. Uygulayıcı araştırmacı da öğrencilerin dil becerilerinin, duyuşsal giriş davranışlarının geliştiğini fakat uygulama süresince öğrenci kaygısı ve uygulamadaki sınırlı zamanla alakalı sorun yaşandığını gözlemlemiştir.