Görsel iletişim tasarım açısından Türk sineması afişlerinin incelenmesi: 1980'lerden günümüze film afişleri

Bu çalışmada 1980-2020 yılları arası Türk Sineması'nda yapılan film afişlerinin 40 yıllık dönem içerisinde gelişim süreçleri incelenmiştir. Afiş tasarımları bir iletişim aracı olarak gelişen teknoloji karşısında yeni unsurlarla karşımıza çıkmaktadır. Geleneksel çalışmalardan günümüze hızla gelişen iletişim ve bilişim çağının yeni teknolojileri, afiş çalışmalarına da yansımış, teknolojik unsurların altyapısını hazırladığı gözlenmiştir. Bu çalışmada grafik tasarımı açısından film afişleri tasarımlarının Türk Sinemasında yarım asıra yakın gelişim ve değişim süreci incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada film afişleri, dönemlerine göre, en çok bilinen Türk filmi afişlerinden seçilmiştir. Dönemler içerisinde birbiriyle bağlantılı kültürel ve görsel ögeler içerdikleri görülmüştür. Görsel ilkeler bakımından afişlerde, uyum, bütünlük, oran ve kontrast gibi unsurlar dikkate alınmıştır. Sosyo-kültürel ve filmde bahsedilen bireylerin değişimleri psikolojik açıdan incelenmeye çalışılmıştır. Kentin yüceltilmesi, köyden kente geçiş, nostalji, bireyin iç dünyası gibi konular dönem afişlerine yansımıştır. Bir afişin izleyici tarafından algılanabilmesi için görsel içerikler gerekmektedir. İzleyiciye, bilgisi olmadığı bir filmin konusu ve içeriği hakkında merak uyandırarak ulaşılması istenen hedefe yönelik bilgiler paylaşılmalıdır. Geçmişin geleneksel tasarımı, günümüzde yerini dijital dünyaya bırakmıştır. Böylelikle zamanla, emek harcanan vakit ve tasarım dilinde değişimler meydana gelmiştir. Fotoğraf sanatı afişte en önemli unsurlardan olmaktadır. Fotoğraf, tasarım yazılımları ile birleştiğinde hem kullanım alanlarını çoğaltmış hem de tasarımın var olan varyasyonlarını arttırmıştır. Seçkin filmler arasından "Züğürt Ağa", "Muhsin Bey", "Anayurt Oteli", "Eşkıya", "Tabutta Rövaşata", "Gemide", "Vizontele", "Hokkabaz" ve "Nuh Tepesi" film afişleri görsel iletişim tasarımı açısından değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Afiş, Film Afişleri, Türk Sineması, Grafik Tasarım