Hastane öncesi acil sağlık çalışanlarında ahlaki zekanın değerlendirilmesi: Bolu-Düzce örneği

Amaç: Bu araştırmada, hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının ahlaki zekâlarının değerlendirilmesi ve çeşitli sosyo-demografik özellikler bakımından ahlaki zekâ parametrelerinin farklılaşıp farklılaşmadığının ortaya konması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmanın verileri, Kasım 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında Sosyo-demografik Veri Formu ve Sağlık Hizmetlerinin Sunumunda Ahlaki Zekânın Ölçülmesine Yönelik Ölçek aracılığıyla elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, basıklık-çarpıklık değerleri, Kolmogorov-Smirnov testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Dunn's Testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Yaş ortalaması 30,77±6,10 olan katılımcıların 130'u (%49,8) kadın, 131'i (%50,2) erkekti. Katılımcılara ait ölçek boyutları puan ortalamaları: eşitlik 4,47±0,57; empati 4,32±0,58; ahlaki zekâ 4,26±0,58; adalet 4,04±0,61; hoşgörü 4,42±0,58; kişisel kontrol 4,46±0,57; nezaket 4,30±0,66. Katılımcıların cinsiyetleri, eğitim düzeyleri, çalışma süreleri, çalışma sistemleri, gelir düzeyleri ve çocuk sahibi olma durumları bakımından ölçek boyutlarında gruplar arası anlamlı fark bulunmamıştır. Bekar/dul/boşanmış/ayrı yaşayan katılımcıların empati (p=0,004), adalet (p=0,039) ve kişisel kontrol (p=0,009) düzeyleri evlilere kıyasla anlamlı şekilde daha yüksektir. Paramediklerin kişisel kontrol düzeyleri sağlık memuru/hemşire/ebe/diğerlerine göre daha yüksek bulunmuştur (p=0,015). Sonuç: Katılımcılar sağlık hizmeti sunumunda eşitlik, empati, ahlaki zekâ, adalet, hoşgörü, kişisel kontrol ve nezakete yönelik yüksek hassasiyet göstermiştir. Çalışanların ahlaki zekâ parametrelerine yönelik yüksek duyarlılıklarının hastane öncesi alanda karşılaşabilecekleri hem etik sorunların hem de ahlaki zekâ parametrelerine ilişkin diğer sorunların çözümünde etkili olabileceği düşünülmektedir.