Hemodiyaliz hastalarında müzik eşliğinde uygulanan benson gevşeme tekniğinin yorgunluk, kaşıntı, anksiyete ve depresyona etkisi

Bu randomize kontrollü araştırmanın amacı, müzik eşliğinde uygulanan Benson gevşeme tekniğinin hemodiyaliz alan hastalarda yorgunluk, kaşıntı, anksiyete ve depresyon üzerine etkisini incelemektir. Araştırma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesi ve Siteler Diyaliz Merkezi'nde kayıtlı 61 hemodiyaliz hastasıyla, 1 Mayıs 2019-1 Ekim 2019 tarihleri arasında yürütülmüştür. Dahil edilme kriterlerini karşılayan hastalar tez danışmanı tarafından basit randomizasyonla 1:1 oranıyla müdahale ve kontrol gruplarına atanmıştır. Müdahale grubundaki hastalara (n=30) haftada iki defa, 20 dk. süreyle toplam sekiz hafta boyunca müzik eşliğinde Benson gevşeme tekniği yaptırılmış, kontrol grubundaki hastalara (n=31) ise araştırmanın başında bir defaya mahsus hemodiyaliz ile ilgili yüz-yüze eğitim verilmiştir. Araştırmanın başlangıcında, 4., 8., ve 10. haftalarında hem müdahale hem de kontrol grubundaki hastalara Piper Yorgunluk Ölçeği (PYÖ), 5-D Kaşıntı Ölçeği ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Skalası (HADS) yüz-yüze uygulanmıştır. Araştırmada PYÖ tüm alt boyutları açısından 4. 8. ve 10. haftada müdahale grubu puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05). 5D-Kaşıntı Ölçeği puanları açısından ise gruplar arasındaki farkın araştırmanın 4., 8. ve 10. haftalarında anlamlı olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). HADS anksiyete alt boyutu açısından incelendiğinde, müdahale grubundaki hastaların anksiyete düzeyinin araştırmanın 10. haftasında kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). HADS depresyon alt boyutu puanlarının ise benzer şekilde araştırmanın 8. ve 10. haftalarında müdahale grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05). Araştırma bulgularından hareketle, müzik eşliğinde uygulanan Benson gevşeme tekniğinin, hemodiyaliz hastalarında yorgunluk, anksiyete ve depresyon düzeyini azaltmada etkili olduğu, kaşıntı şiddetinde ise anlamlı düzeyde bir etki sağlayamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Hemodiyaliz alan hastalarda sıklıkla deneyimlenen yorgunluk, anksiyete ve depresyon semptomlarının hafifletilmesinde müzik eşliğinde Benson gevşeme tekniğinin kullanımı önerilebilir.