Hemşirelerin merhamet düzeyi ve bakım davranışları ile ilişkili faktörler ve merhametin bakım davranışına etkisi

Araştırma, hemşirelerin merhamet düzeyi ve bakım davranışları ile ilişkili faktörler ve merhametin bakım davranışına etkisini belirlemek amacıyla ilişkisel-tanımlayıcı tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Ekim 2021 - Ocak 2022 tarihleri arasında Kayseri il merkezindeki şehir hastanesinde çalışan ve örnekleme dahil edilen 550 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan "Hemşire Tanıtıcı Bilgi Formu", hemşirelerin hastalara karşı duyulan merhametini ölçmek için "Merhamet Ölçeği (MÖ)" ve hemşirelerin bakım davranışlarını değerlendirmek için "Bakım Davranışları Ölçeği-24 (BDÖ-24)" ile elde edilmiştir. Araştırmada yazılı kurum izni ve etik onay alınmıştır. Araştırma verileri, güvenirlik Chronbaha Alfa analizi, tanımlayıcı istatistikler, Bağımsız gruplarda t testi, ANOVA Varyans analizi, Pearson Korelasyon Analizi ve Lineer Regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırmada, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır. Araştırmada, hemşirelerin ortalama 33.18±8.05 yaşında, %38.9'unun 35 yaş ve üzerinde, %70.7'sinin kadın, %61.3'ünün evli, %86.9'unun lisans ve üzeri mezunu ve %50.2'sinin gelirini giderden az olduğu, %37.1'inin meslekte 1-5 yıl ve birimde 1-4 yıl arasında çalıştığı, %35.8'inin dahili birimlerde, %93.3'ünün servis hemşiresi pozisyonunda, %77.5'inin karma vardiyada çalıştığı, %50.7'sinin çalıştığı birimi tercih etmediği, %50.2'sinin çalıştığı birimde hemşire başına 6-10 hasta düştüğü, %77.6'sının hemşireliği bakım odaklı bir meslek olarak düşündüğü, %49.1'inin hemşirelik mesleğini yapmaktan memnun olmadığı ve %92'sinin çalıştığı birimde hemşirelik bakımını yeterli olarak değerlendirdiği belirlenmiştir. Araştırmada, hemşirelerin çalıştıkları birimde bakımı olumsuz etkileyen faktörler olarak en çok hemşire sayısının yetersiz olması, günlük bakım verilen hasta sayısının fazla olması, görev dışı işler nedeniyle bakıma zaman ayrılamaması olarak değerlendirdiği saptanmıştır. Araştırmada, hemşirelerin Merhamet Ölçeği puanlarının ortalama 4.01±0.53 olduğu ve iyi düzeyde merhamete sahip oldukları, Bakım Davranışları Ölçeği'nden ise ortalama 5.14±0.68 puan aldıkları ve bakım davranışları düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Hemşireliğin bakım odaklı bir meslek olmadığı düşüncesindeki, yetersiz sayıda hemşire olması, bakım verilen hasta sayısının fazla olması, hemşirelik dışı işler yapılması, iletişim eksikliği, bakım malzemesi yetersizliği ve fiziki ortam yetersizliğinin bakımı vermeyi olumsuz etkilediğini ifade eden hemşirelerin bakım davranışları puanlarının anlamlı olarak düşük olduğu belirlenmiştir. Araştırmada kadın, çocuk sahibi, psikiyatri birimlerinde çalışan, günlük 6-10 arasında hastaya bakım veren ve hemşireliği yapmaktan memnun olan hemşirelerin merhamet düzeyinin anlamlı olarak daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada, hemşirelerin merhamet puanları ile bakım davranışları puanları arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Araştırmada, hemşirelerin merhamet değişkeni ile bakım davranışları düzeyi arasında anlamlı bir ilişki olduğu, hemşirelerin merhamet düzeyi, bakım davranışları düzeyinin %18.4'ünü anlamlı bir şekilde etkilediği belirlenmiştir. Sonuç olarak; araştırmada, şehir hastanesinde görev yapan hemşirelerin merhamet ile bakım davranışları arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı ilişki olduğu ve merhamet düzeyindeki artışın, bakım davranışlarını anlamlı şekilde etkilediği belirlenmiştir. Şehir hastanesinde görev yapan hemşirelerin bazı tanıtıcı ve mesleki özelliklerinin merhamet ve bakım davranışları düzeyini etkilediği saptanmıştır.