Huzurevinde kalan yaşlılara uygulanan el masajının uyku kalitesi ve kaygı düzeyine etkisi

Bu araştırma, huzurevinde kalan bireylere uygulanan el masajının uyku kalitesi ve kaygı düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Randomize kontrollü deneysel desendeki bu araştırma, Kasım 2024-Aralık 2024 tarihleri arasında Amasya iline bağlı bulunan iki farklı huzurevinde kalmakta olan, dahil edilme kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 54 birey (27 el masajı, 27 kontrol) ile yürütülmüştür. Müdahale grubundaki bireylere haftada üç kez, her iki ele 5 dakika olmak üzere toplam 10 dakika el masajı 4 hafta boyunca (toplam 12 seans) uygulanmıştır. Araştırmanın ön test verileri ilk görüşmede (1. gün), son test verileri ise 4 haftalık el masajı uygulamasının ardından (30. gün) toplanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Araştırma verileri Tanıtıcı Bilgi Formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Sürekli Kaygı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki kare analizi, bağımlı örneklem t testi ve bağımsız örneklem t testi, tek yönlü kovaryans analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. El masajı grubu ve kontrol grubundaki bireyler arasında sosyodemografik özellikler açısından anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Her iki grubun, ön testte Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ve Sürekli Kaygı Ölçeği puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık saptanmış (p < 0,05) olup el masajı grubundaki bireylerin kontrol grubundaki bireylere göre uyku kalitelerinin daha düşük, kaygı düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Son testte ise el masajı grubundaki bireylerin Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi puan ortalamalarının kontrol grubuna göre anlamlı şekilde daha düşük olduğu (p < 0,01) bulunmuş olup, Sürekli Kaygı Ölçeği puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p > 0,05). Diğer yandan el masajı grubunun Sürekli Kaygı Ölçeği ön test son test puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olduğu ve son testte ölçek puan ortalamasının daha düşük olduğu belirlenmiştir (p < 0,05). Sonuç olarak huzurevinde kalan bireylere uygulanan el masajının, bireylerin uyku kalitesini arttırdığı ve kaygı düzeyini azaltmada kısmen etkili olduğu belirlenmiştir. Kötü uyku kalitesini ve yüksek kaygı düzeyini iyileştirmede hemşirelerin el masajından yararlanmaları önerilmektedir.