II. Dünya Savaşı döneminde Türkiye'de eğitim politikaları (1939-1945)

Türkiye'nin II. Dünya Savaşı yıllarında izlediği ana politika savaşa katılmadan toprak bütünlüğünü korumak olmuştur. Savaşın devam ettiği yıllar boyunca da (1939 – 1945) savaşa katılmama politikasını sürdürülmüştür. İzlenen siyaseti genel hatlarıyla şöyle ifade edebiliriz; sınırların korunması, aynı zamanda başka devletlerin sınırlarına müdahale etmemek. Savaş bitene kadar da bu tarafsızlık siyaseti sürdürülmüştür. Cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü de izlenen siyasetin baş yöneticisi olmuştur. Savaşın yarattığı olumsuz sonuçlar pek çok devleti etkilediği gibi savaşa katılmayan ve bu yıllarda modernleşme çabaları içinde olan genç Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin de başta ekonomik hayatını olmak üzere sosyal ve kültürel alanlarını da olumsuz etkilemiştir. Genç devlet savaşın devam ettiği yıllar içerisinde değişim ve dönüşüm isteği ile özellikle toplumun eğitimi konusunda çok önemli adımlar atmış, savaşın yarattığı tüm olumsuz koşullara rağmen Batı modernitesini referans alarak mevcut koşullar içerisinde eğitim konusunda çok önemli atılımlarda bulunmuştur. Devletin öncelikli amacı ülkenin savunulması olmasına rağmen eğitim ve kültür konuları Cumhuriyet dönemi kurulan hükümetlerin programlarında da ekonomi, siyasi ve sosyal konularla aynı önem derecesinde görülmüştür. Hazırlanan çalışmada 1939 – 1945 yılları arasında Türkiye'de eğitim ve öğretim konularında nasıl bir politika izlendiği, halkın eğitimi ile ilgili çağdaşlaşma çabaları kapsamında hangi çalışmaların yapıldığı anlatılmaya çalışılmıştır. Eğitim ve kültürel gelişme anlamında sadece Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yapılanlar, kanunlarla yazılı hale getirilen pek çok uygulama değil, halkın eğitimine yönelik yapılan çalışmalara da ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir. Anahtar Sözcükler: II. Dünya Savaşı, Eğitim, Hükümet Programları, Halkevleri, Köy Enstitüleri, Eğitim Kurumları