İki büyük global krizde devletin ekonomiye müdahaleciliği ve maliye politikası açısından değerlendirilmesi: Kazakistan örneği

Finansal serbestleşme sonrası finansal krizler, gelişmekte olan ülke ekonomilerinde hızlı bir artış göstermiştir. Ulusal para biriminin değer kaybetmesi ile para birimi ve vade uyumsuzlukları, likidite problemleri ve geri dönmeyen krediler şeklindeki bankacılık sektörü problemleri, finansal zayıflığın temel nedenleri arasında yer almakta ve banka bilançolarının bozulmasına yol açmaktadır.Makroekonomik istikrarsızlık, global finansal koşullar, yurtiçi finansal sistemin yapısı, döviz kur rejimi ve düzenleme ve denetleme sistemindeki sorunlar, finansal krizlerin nedenlerini oluşturmaktadır.Bugün dünya 1929 Büyük Bunalımından sonraki en şiddetli krizin içinde bulunmaktadır. Küresel Krize karşı ilk ciddi tepki para politikası aracılığıyla olmuş, fakat istenen sonuç alınamamıştır. Bunun üzerine dikkatler maliye politikasına çevrilmiştir. Böylece ekonomide yeni bir çığır açılarak daha önce devletin piyasadan tamamen elini çektiği tam liberalizm ağırlıklı bir yaklaşım egemen iken, şimdi devlet ekonomideki en önemli itici güç olmuştur. Devlet, hem maliye politikaları açısından hem Para ve Faiz Politikası açısından hem de istihdam politikasını oluşturmada yetkili olmaktadır.Finansal krizlerin ardından, toplam üretimde (Gayri Safi Yurt İçi Hasılatı) meydana gelen kayıplar, bankaların batması, durgunluklar, işsizlikler ve bunlara karşı alınan ülkelerin anti-kriz programı, bu konunun önemini arttırmaktadır.Sovyetler Birliği'nin yıkılmasından itibaren Kazakistan'da çok hızlı gelişmeler yaşanmış ve günümüze kadar çeşitli değişiklikler geçirerek devam etmiştir. Bu çalışmada, dünyada gerçekleşen 1929 Büyük Buhranı ile 2008'de ortaya çıkan finansal krizler arasında kıyaslama yapılarak, 2008 finansal krizin Kazakistan ekonomisine etkisi ve buna karşı Kazakistan Cumhuriyetinin uyguladığı anti-kriz programı tespit edilmeye çalışılmıştır.