İlköğretim 6-8. sınıf matematik öğrencilerinin istatistik ve olasılık öğrenme alanında zorlandıkları kavram ve konuların belirlenmesi

Bu araştırmanın amacı; ilköğretim 6-8. Sınıf öğrencilerinin istatistik ve olasılık öğrenme alanındaki zorlandıkları kavram ve konuları belirlemek ve bunların nedenlerini saptamaktır. Bu amaç doğrultusunda, anlama güçlüklerini belirlemek üzere bir anket geliştirilmiş ve anket sonuçlarına göre öğrencilerle yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Araştırmada nitel ve nicel olmak üzere iki aşamalı bir araştırma deseni kullanıldığı için karma modelli yöntemden yararlanılmıştır. Araştırmaya Bolu ilindeki merkeze bağlı farklı düzeydeki 8 ilköğretim okulunda öğretimine devam eden ve bir dershanede başarı seviyelerine göre derecelendirilmiş sınıflarda öğrenim görmekte olan, ilköğretim 6-8. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Bu uygulama yapılırken bu araştırmanın amacına uygun olacak şekilde farklı başarı düzeylerindeki (düşük, orta ve yüksek) sınıflardan olmak üzere (N=148) 6. sınıf, (N=150) 7. sınıf, (N=120) 8. sınıf toplam 418 öğrenci ile çalışılmıştır. Anket sonuçları bir istatistik programına aktarılmıştır. Hiçbir şey anlamadım ve biraz anladım seçeneğinin yüzdesi hesaplanmıştır. Zorluk indeksi sonuçlarına göre tespit edilen kesme noktası %15 ve üzeri olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin zorlandıkları kavram ve konular listelenmiştir. Bu kavram ve konularda neden zorlanıldıklarını anlamak adına yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Her sınıf düzeyinden akademik olarak başarı seviyesi bir önceki yılın matematik ders sonu notları dikkate alınarak belirlenen; düşük seviyeli 4, orta seviyeli 4 ve yüksek seviyeli 2 olmak üzere on öğrenci seçilmiştir. Yapılan mülakatlar sonucunda öğrenci görüşlerine göre belirlenen kavram ve konularda neden zorlandıkları saptanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre; 6. sınıf öğrencilerinin; çıktı, olayın olmama olasılığı, yanıltıcı grafikler, olayın olma olasılığı ve aritmetik ortalama, 7. sınıf öğrencilerinin; tümleyen olay, ayrık olmayan olayların olasılığı, ayrık olayların olasılığı, ayrık olmayan olay ve ayrık olay, 8. sınıf öğrencilerinin; ayrık olmayan olayların olasılığı, daire grafiği oluşturma, çeyrekler açıklığına göre veri yorumlama, deneysel olasılık, histogram yorumlama, amaca uygun merkezi eğilim ölçüleri kullanabilme, geometrik olasılık, geometrik şekillerin alanını hesaplama ve kombinasyon ile permütasyon arasında ilişki ve farkı ayırt edebilme konularında zorlandıkları belirlenmiştir. Öğrenci görüşlerine göre; zorlanmalarının nedeni olarak ilgili kavramları sınıf düzeyi arttıkça unutma, ele alınan konuyla ilgili kavramları diğer kavramlarla ilişkilendirememe, ezberleyerek öğrenme sonucu yorum yapamama, kavramlara doğru anlamlar yükleyememe ve yeteri kadar kavramları somut deneyimlere dayanarak öğrenmemeleri sonucuna varılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre öneriler; kavram ve konuların unutulmaması için konuların işlemsel değil kavramsal olarak ele alınmasının gerekliliği ile istatistiksel ve olasılıksal yorumlamalar üzerinde durulmasının önemi olarak belirlenmiştir.