İlköğretim ikinci kademede verilen görsel sanatlar dersinin algılanma düzeyinin araştırılması

ÖZETSanat eğitimi, günümüzde her zamankinden daha da gerekli hale gelmiştir. Gittikçe düzeysizleşen, kötüyü ve özelliksizi içinde barındıran, yalnızca duygusal öğelerle şişirilmiş kaynaklar sanat ve nitelikli kültür kaynağı olarak sunulmakta, kendini kabul ettirmektedir. Ancak, nitelikli sanat eğitimi almış bireyler bu ayrıma varabilecektir. Bugünün öğrencilerinin yarının üreticileri, yöneticileri olacağı unutulmamalıdır. Bu yüzden görsel sanatlar dersine programda hak ettiği önem verilmelidir. Bu bir lüks değil gerekliliktir. Sanat eğitiminden yoksun bir genel eğitim eksik kalacak ve amacına ulaşamayacaktır.Günümüz eğitim sisteminde, öğrenciler sınavdan sınava koşturulmakta ve görsel sanatlar dersi gibi sınavlarda sorumlu olunmayan dersler bir kenarı itilmekte, sınavda istenen başarının kurbanı olmaktadırlar. Ancak kısa vadede elde edilecek başarı ileride telafi edilemeyecek sonuçlara yol açacaktır.Bu çalışmanın amacı, ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin, okul yöneticilerinin, görsel sanatlar dersi öğretmenlerinin ve öğrenci velilerinin görsel sanatlar dersine yönelik algılamalarını ortaya koymaktır.Araştırmada, öğrencilere; anket uygulaması, okul yöneticilerine, görsel sanatlar dersi öğretmenlerine ve öğrenci velilerine; yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Başlangıçta, çalışmanın kapsamı uygulama, sanat tarihi, sanat eleştirisi ve estetik olmak üzere dört boyuttan disipline dayalı sanat eğitimi alanlarından oluşmaktayken faktör analizi sonucu estetik boyutu çıkarılmış ve diğer alanlarda yer alan soruları o alana dahil edilmiştir. Çalışma, son haliyle "1968-1970" yılında uygulanan deneysel çalışma "Kettering İlkokul Sanat Programı" kapsamındadır. Kettering Projesinin öğeleri: a) Uygulamalı çalışmalar, b) Sanat tarihi ve c) Sanat eleştirisi olarak vurgulanmıştır.Araştırma için kullanılan anket, Çanakkale İli Merkez, Lapseki, Ezine, Çan ve Biga ilçelerinde örneklem olarak alınan 13 okulda uygulanmıştır. Bu okullarda 882 öğrenciye uygulanan anketler değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmanın alt problemleri çözümlenirken; t-testi, tek faktörlü ANOVA (varyans analizi) ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı (r) hesaplanmıştır. Ayrıca frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Görüşme formları ise 15 okul yöneticisi, 12 görsel sanatlar dersi öğretmeni ve 44 öğrenci velisine uygulanmıştır.Görsel sanatlar dersinin ilköğretim ikinci kademe öğrencileri tarafından algılanma düzeyi 6.sınıftan 7. ve 8.sınıfa doğru düşerken, boyutlar arasında en yüksek aritmetik ortalama uygulama boyutunda en düşük aritmetik ortalama ise sanat eleştirisi boyutunda ortaya çıkmıştır. Cinsiyet değişkenine göre görsel sanatlar dersinin algılanma düzeyinin karşılaştırılması sonucunda ise tüm boyutlarda kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre algılamaları daha yüksek çıkmıştır.Uygulanan görüşme formu sonucunda; okul yöneticileri ve öğrenci velilerinin görsel sanatlar dersinin kapsamında yer alan müze ziyaretlerine bakış açılarının ağırlıklı olarak tarih odaklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yine bu doğrultuda okullarımızın duvarlarında bulunan eserlerin çoğunluğunun tarih dersi çerçevesinde olduğu ve görsel sanatlar dersinin amacına hizmet etmediği gözlenmiştir. Okul kütüphanelerinin sanat ve sanat eğitimi ile ilgili kaynaklar konusunda yetersiz olduğu, müze ve sanat galerisi ziyaretlerinin ise daha çok müzeler haftası kapsamına sıkışmış bir etkinlik olarak uygulandığı sonucuna ulaşılmıştırAnahtar Kelime: Sanat, Sanat Eğitimi, Görsel Sanatlar Dersi