İlköğretim matematik öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik öz-yeterlik ve tutumların incelenmesi

Matematik öğretim programındaki hedeflere ulaşmak için sadece okul içi eğitim yeterli değildir; aynı zamanda okul dışı eğitime de ihtiyaç vardır. Bu nedenle öğretmenlerin, öğrencilere okul dışında da matematik öğrenme fırsatları sunabilmesi için gerekli bilgi ve becerilere sahip olmaları gerekmektedir. Bu bilgi ve becerilere sahip olabilmek için, öğretmenlerin lisans eğitimi ve hizmet içi eğitim süreçlerinde okul dışı öğrenme konusunda eğitim almaları önemlidir. Öğretmen adayları aldıkları eğitimle birlikte, hizmet içi dönemlerinde öğrencilerini okul dışı öğrenme ortamlarında destekleyebilme becerilerini kazanırlar. Bu beceriler, bilişsel, duyuşsal ve davranışsal yeteneklere dayanmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı ilköğretim matematik öğretmen adaylarının matematik öğretiminde okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik öz-yeterlik ve tutumlarının incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi 2021-2022 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde Türkiye'de bulunan bir devlet üniversitesinde "Matematik Öğretiminde Okul Dışı Öğrenme Ortamları" seçmeli dersini alan 61 dördüncü sınıf öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı ve konusu kapsamında elde edilen nicel bulgular nitel bulgularla desteklenerek karma araştırma yönteminin iç içe geçmiş deseni kullanılmıştır. Seçmeli ders kapsamında uzman bir eğitimci ile 14 haftalık bir çalışma planı hazırlanmıştır ve uygulanmıştır. Araştırmanın verileri, "Okul Dışı Öğrenme (ODÖ) Faaliyetlerine Yönelik Öğretmen Öz-Yeterlik İnançları Ölçeği", "Okul Dışı Öğrenme Faaliyetlerine (ODÖF) Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen 2 aşamalı "Matematik Öğretiminde Okul Dışı Öğrenme Ortamları Etkinlik Yansıtma Formu" kullanılarak toplanmıştır. Ölçeklerin geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmıştır. Araştırmanın nicel verileri ilişkili örneklemler t-testi ile nitel veriler ise betimsel tümdengelim analiz yöntemi kullanarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik tutumlarının ön testten, son teste doğru pozitif yönde anlamlı bir şekilde geliştiği ve küçük düzeyde bir etki yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik öz-yeterlik inançları ön testten, son teste doğru pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı şekilde gelişmiştir ve yüksek düzeye yakın bir etki yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar hem nicel verilerle desteklenmiş hem de nitel bulgularla doğrulanmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, matematik öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik öz-yeterlik inançlarını ve tutumlarını desteklemek için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.