Taliban'ın yeniden ortaya çıkışının Hamid Karzai döneminde Afganistan'ın Pakistan dış politikası üzerindeki etkisi

Bu tez Afganistan'ın Pakistan'a yönelik dış politikasına, özellikle de Taliban'ın yeniden ortaya çıkışının Hamid Karzai dönemindeki Afganistan'ın Pakistan dış politikası üzerindeki etkisine odaklanmaktadır. Daha çok Pakistan ile tartışmalı ilişkilerin arkasındaki ana yönler, iki aşamada analiz edilir. Tez 'Afganistan'ın Pakistan'a yönelik dış politikasını hangi faktörlerin etkilediği' ve 'Pakistan'ın İslami köktenciliğinin, dış politikanın yumuşak bir aracı olarak Afganistan'a karşı nasıl kullanıldığı' sorularına cevap vermektedir. Bu araştırmada, 1947'den 2001'e kadar ve 2001'den 2014'e kadar olan dönemlerde, Afganistan'daki politik ve tarihsel gelişmelere dayanan niteliksel analiz kullanılmıştır. Bu tez beş ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm çalışmayla ilgili genel çerçeve hakkında bilgi vermektedir. İkinci bölüm kökten(din)cilik, yumuşak güç, Afganistan'ın tarihsel geçmişi ve Afganistan dış politikasının doktrinini anlatmaktadır. Üçüncü bölüm, Afganistan'ın Pakistan'a yönelik dış politikasının tarihsel arka planını, iki kutuplu dönemi, Soğuk Savaş ve 11 Eylül olayları gibi uluslararası gelişmeleri göz önünde bulundurarak Afganistan'daki tarihsel ve siyasal gelişmelerini gözeterek, iki ülke ilişkilerinin kısa bir özetini, sunmaktadır. Dahası, bu bölümde iki ulusun ilişkilerini etkilemiş olan ana faktörleri, her iki dönemde-Durand Sınır Hattı ve Peştunistan sorunlarını-açıklamaya çalışmaktadır. Ancak, sonraki yıllarda, asıl sorun mevcudiyetini korurken yeni sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu yeni sorunlar arasında Taliban terör örgütü, Hindistan-Afganistan ilişkileri, Transit sorunu ve su paylaşımı sorunu yer almaktadır. Pakistan, kuruluşundan bu yana, Afganistan ile olan tartışmalı sorunların üstesinden gelmek için bir yaklaşım olarak Afganistan'ın içişlerine siyasi müdahalede bulunmuş ve böylece Kabil'deki merkezi hükümeti zayıflatmıştır. Pakistan, söz konusu sorunların çözümü ve kontrolünü sağlamak için, kendisine yakın bağları olan Mücahit grupları ve Taliban gibi fundamentalist grupları kullanmaktadır. Dördüncü bölümde, Taliban'ın yeniden ortaya çıkışının, Hamid Karzai dönemindeki Afganistan'ın, Pakistan'a yönelik dış politikası üzerindeki en etkili faktör olarak gösterilmesi, özellikle de Taliban köktendinci grubunun Pakistan'ın Afganistan'a yönelik dış politikasının yumuşak güç aracı olarak rolünü açıklanmaktadır. Ayrıca bu bölümde Afganistan'ın barış sürecine 'Pakistanlı çift oyun' olarak adlandırılan duruma etkisini açıklamaya çalışmaktadır. Sonuç bölümünde Taliban'ın yeniden ortaya çıkışının, iki komşu ulusun zaten zayıf olan ilişkilerini daha da kötüleştirmeye hizmet ettiği belirtilmiştir. Pakistan'ın 11 Eylül sonrasında dış politikasında köktenciliği yumuşak bir güç olarak kullanması, Afganistan'la olan zayıf ilişkileri daha da parçalamıştır.