İnternal radyasyon tedavisi uygulanan hastaların acil serviste radyasyon yönetimi ve sağlık çalışanlarında farkındalık oluşturma

Giriş ve Amaç: İnternal radyasyon tedavisi uygulanan hastalar çeşitli sağlık sorunları nedeniyle acil servise gelmektedirler. İnternal radyasyon uygulanan hastaların acil servise başvuru esnasında radyoaktivite miktarının bilinmezliği; acil servis personelinin ve diğer hastaların sağlığı açısından risk taşıyabilmektedir. Bu çalışmadaki amaçlarımız; Nükleer tıp bölümünde tetkik ve tedavi uygulanmış hastaların Acil servise başvuru insidansını ortaya koymak, Nükleer tıp bölümünde Radyoaktif iyot tedavisi uygulanan hastaların günlük radyoaktivite miktarını ölçmek, hastaların acil servise kabulü esnasında alınacak önlemlerin seviyesini belirlemek ve Acil servis çalışanlarının radyasyon ve radyasyondan korunma yönünden farkındalığını ortaya koymaktır. Materyal – Metot: Ocak 2016 – Aralık 2016 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı bünyesinde tetkik ve tedavi için başvuran 453 hasta (289K, 164E, Yaş ortalaması 46.7±19.3) çalışmaya dahil edildi. Bu hasta grubundan 13 hasta (%2.8) Nükleer Tıp bölümünde işlemlerinin bitmesini takiben bir hafta içerisinde Acil Servise başvurdular. Aynı tarih aralığında yüksek doz radyoaktif iyot tedavisi uygulanan 38 hasta (29K, 9E, Yaş ortalaması 50.2±15.6) çalışmaya dahil edildi. 2018-2020 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Üniversitesi Yetişkin Acil Servis ve Çocuk Acil Servis çalışanlarından 108 kişiye Radyasyon Güvenliği Farkındalık Anketi uygulandı. Bulgular: Nükleer Tıp bölümünde tetkik ve tedavisi yapıldıktan sonra Acil Servise başvuran 13 hasta incelendi, hangi tedavilerden sonra başvurdukları araştırıldı. İyot tedavisi uygulanan hastaların günlük radyoaktivite değerleri değerlendirildi. Çalışma gruplarının genel özellikleri hakkında bilgi vermek amacı ile tanımlayıcı analizler yapıldı. Sürekli değişkenlere ait veriler ortalama±standart sapma şeklinde; kategorik değişkenlere ilişkin veriler ise n (%) şeklinde verilmektedir. Ankete katılanların toplam puanı 35,53 gelmiştir. Toplam puan; evli ve bekarlar arasında meslek grupları arasında, statü grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluşturmaktadır. Sonuçlar : Nükleer Tıp bölümünde tetkik ve tedavisi yapıldıktan sonra Acil Servise başvuran 13 hasta incelendiğinde 6 hastanın (%46.1) miyokardperfüzyon sintigrafisi tetkiki (Tc-99m MIBI) yaptırdığı, 5 hastanın (%38.4) onkolojik PET/BT tetkiki (F-18 FDG) yaptırdığı ve 2 hastanın (%15.5) 100 mCi yüksek doz I-131 tedavisi uygulandığı tespit edildi. Hastaların I-131 tedavisi uygulanmasından 1, 2 ve 3. günlerindeki radyoaktivite ölçümleri yapıldı. Birinci gün içerisinde radyoaktivite miktarında önemli bir azalma olduğu (r= %96), diğer günlerde ise daha yavaş bir azalma olduğu görüldü (r= %39). Hastalara verilen radyoaktivite miktarından bağımsız olarak 3. günde hastaların vücutlarındaki radyoaktivite miktarının birbirine yakın olduğu saptandı. Ankete katılan sağlıkçıların sonuçları istatistiksel olarak değerlendirildi. Anahtar Kelimeler: Acil Servis, İnternal Radyasyon, Radyasyon Yönetimi