İnternette yayınlanan ortaokul matematik ders anlatım videolarındaki analojilerin kavram tanımı ve kavram imajı çerçevesinde incelenmesi

Koronavirüs salgını sebebiyle online kaynakların öneminin arttığı günümüzde internet üzerindeki ders videolarının izlenme oranlarının giderek arttığı gözlemlenmektedir. Matematik derslerinde başvurulan birçok farklı öğretim tekniğinden biri olan analoji, internet üzerindeki ders anlatım videolarında da dikkat çekici şekilde kullanılmaktadır. Bu araştırmada, ortaokul matematik derslerine yönelik hazırlanan internet videolarında kullanılan analojilerin kavram tanımı ve kavram imajı çerçevesinde incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 2020-2021 eğitim öğretim yılında internette videoları en çok izlenen ilk 5 öğretmenin dersleri seçilmiş ve bu öğretmenlerin ortaokul sayılar ve cebir konularına yönelik ders anlatım videolarındaki analojiler belirlenerek analiz edilmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanması için bir "Video inceleme rehberi" hazırlanmış ve bu rehber eşliğinde toplam 228 video izlenerek öğretmenlerin başvurdukları toplam 68 analoji çalışmanın verileri olarak belirlenmiştir. Belirlenen analojilerin öncelikle kavram tanımları belirlenmiş, ardından bu kavram tanımları ışığında analojilerin kullanım amaçları ve öğrencilerde oluşabilecek olası kavram imajları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin kullandıkları analojilerin özellikle, belirli işlemleri doğru şekilde uygulama ve işlem kurallarını akılda tutma amacıyla kullanıldığı ve bu işlemlerin kavramsal boyuttaki nedensellik açıklamalarına cevap vermediği görülmüştür. Ayrıca, kullanılan analojilerin matematiksel kavram veya işlemlerle ilgili sınırlı bir bakış açısı sunduğu ve öğrencilerde pek çok kavram yanılgısına sebep olabileceği tespit edilmiştir.