İsmail Safa Özler'in hayatı ve Türk maarifindeki yeri

Osmanlı Devleti, 18. yüzyıldan itibaren Batılı devletler karışışında siyasi ve askerî açılardan gerilemeye başlamıştır. Ancak devletin Batı karşısında zayıf kalmasının sebepleri arasında eğitim sahasında da belirgin bir yetersizliğin olduğu fark edilmiştir. Bu çöküşün önüne geçebilmek amacıyla yoğun bir modernleşme süreci başlatılmıştır. Ancak yapılan modernleşme hamlelerine karşın Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'nın akabinde fiilen çöküş sürecine girmiş ve Anadolu işgal hareketleri ile karşı karşıya kalmıştır. Eğitim ve öğretim ise bu ağır siyasi ve savaş koşulları altında zorlukla devam ettirilmiştir. Millî Mücadele'nin askeri safhası Lozan Antlaşması ile siyasi bir zafer ile neticelenmiştir. 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet'in ilanı ve inkılâp hareketleri ile beraber Anadolu halkı yeni bir çağdaşlaşma ve de uluslaşma sürecine girmiştir. Mustafa Kemal Paşa, kurulan yeni Türkiye'nin sağlam temeller üzerine oturtulması için öncelikle eski kurum ve geleneklerden sıyrılmak ile olabileceğini ve ayrıca Batı'nın modern kurumsal yapısının ve yaşayış tarzlarının benimsenmesi ile mümkün olabileceğini kabul etmekteydi. Böylelikle yeni Türkiye'yi çağdaş uygarlık seviyesinin üzerine çıkarabilmek için daha özgün eğitim ve kültür yöntemlerini takip etmek ve de dinin bazı kesimlerin istismarına izin vermeden laik ve ulusalcı bir eğitim sistemi oluşturmaya gayret gösterilmiştir. Bu çalışmada; Cumhuriyet Türkiye'sinin kuruluş safhasında maarif/eğitim alanında kurumsallaşma yolunda izlediği eğitim politikaları ele alınarak Milli Mücadele döneminde gazeteci, Kuvay-ı Milliyeci, mebus, vali, Halkevi başkanı ve maarif vekili olarak erken cumhuriyet yıllarında aktif bazı roller oynamış olan İsmail Safa Özler'in hayatı, yeni çağdaş ve ulusçu anlayışa sahip Türk eğitim sistemine katkıları ve bu çerçevede izlemiş olduğu siyasi mücadelesi analiz etmeyi amaçlamaktadır.