Jeo-strateji eğitsel oyununun coğrafya dersine yönelik tutum, motivasyon ve coğrafi sorgulama becerisine etkisi

Coğrafya, dünyanın kendisiyle ilgilenen bir bilimdir ve her şeyden biraz bahseden bir ders olmaktan çok ötededir. Coğrafyanın tanımının yapılmasındaki bu zorluk, onun zayıflığından değil aksine zenginliğinden kaynaklanmaktadır. Coğrafyanın çok yönlülüğü, onun disiplinlerarası öğretimini daha önemli hale getirmiştir. Öğrencilere, yaşadıkları yeryüzü ile ilgili salt bilgi aktarımından uzak, bilgiyi organize ederek kullanabilen, sorunlara çözüm getirebilen ve beceriler kazandırmayı amaçlayan bir yapıya kavuşan yeni dönem coğrafya öğretimi; yeni girişimlere ihtiyaç duymuştur. Coğrafya eğitimi süreçlerine dâhil edilen bu unsurlar; disiplinlerarası özellikte hazırlanmış içerikler, materyaller ve uygulamalardır. Az sayıda öğrenciyle çalışma olanağının ve esnek ders sürelerinin mevcut olduğu Bilim ve Sanat Merkezleri (BİLSEM); materyal tasarımı ve derinlemesine müfredat çalışmaları için uygun şartlar sağlamaktadır. Üstün yetenekli öğrenciler; akranlarına göre daha üst düzey bilişsel ve duyuşsal beceriler edinmeye yatkın olmaları ve ileri düzeyde, karmaşık bilgilerin organizasyonlarını yapabilmeleri nedeniyle; farklılaştırılmış öğretim yaklaşımları için ideal öğrenci grubunu oluşturmaktadırlar. Bu araştırma, üstün yetenekli öğrencilerin, coğrafi sorgulama becerisi kazanmalarında ve coğrafya dersine yönelik tutum ve motivasyonlarında; özgün oyun materyalinin etkililiğini ölçerek, uygun materyal tasarlamayı ve materyal eksikliklerine yönelik öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Bu maksatla, araştırmacı tarafından coğrafyanın ilişkili olduğu 13 alanı kapsayan disiplinlerarası, Jeo-Strateji eğitsel oyunu tasarlanmıştır. Materyalin uygunluğunun belirlenmesi amacıyla Bilim ve Sanat Merkezinde eğitim alan 7. ve 8. sınıf öğrencilerinden oluşan 32 kişilik bir grupla pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma desen kullanılmıştır. Nicel kısımda, ön test- son test deney ve kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Deney grubunda 27; kontrol grubunda 27 olmak üzere toplam 54 öğrenci ile yürütülen araştırmanın verileri; "Coğrafya Dersine Yönelik Tutum Ölçeği", "Coğrafi Sorgulama Süreç Becerisi Ölçeği", "Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik Motivasyon Ölçeği" ve "Öğretim Materyaline Yönelik Motivasyon Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde; verilerin normal dağılım göstermesi nedeniyle bağımlı örneklem ve bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizinden (ANOVA) yararlanılmıştır. Nitel kısım verileri; deney grubundaki gönüllü 13 öğrenci ile yapılan görüşmeler ile toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik ve betimsel analiz teknikleri birlikte kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; coğrafya dersine yönelik tutum, motivasyon düzeylerinde ve coğrafi sorgulama becerilerinde Jeo-Strateji oyunuyla eğitime devam eden deney grubu lehine artış gözlenmiştir. Bu noktadan hareketle, üstün yetenekli öğrencilere yönelik coğrafya derslerinde özgün içerikli oyun materyallerinin kullanımının yaygınlaştırılması ve söz konusu materyallere erişimin ücretsiz olması önerileri sunulmuştur.