Kadın akademisyenlerde bilinçli farkındalığı artıran çalışma yaşam kalitesi unsurları üzerine bir araştırma

Çalışmanın amacı, bireysel ve örgütsel düzeydeki çok çeşitli çıktılara etki eden bilinçli farkındalığa, hangi örgütsel faktörlerin etki ettiğini tespit etmektir. Literatür incelemeleri bu konuda çalışma yaşamı kalitesine işaret etmektedir. Bu amaçla, çalışma yaşamı açısından çok çeşitli zorluklarla karşılaşan kadın akademisyenler bağlamında konu araştırılmıştır. Kadın akademisyenler için çalışma yaşamı kalitesini tüm yönleri ile yansıtan bir modelin bulunmaması sebebiyle, kadın akademisyenlerin çalışma yaşamı kalitesi ölçeğinin geliştirilmesi bir diğer amaç olmuştur. Çalışmanın son amacı, çalışma yaşamı kalitesinin olumlu örgütsel çıktılara etkisinde bilinçli farkındalığın aracı etkisini tespit etmektir. Keşfedici sıralı karma yöntemle kurgulanan çalışma üç araştırma sürecinden meydana gelmektedir. Birinci araştırma sürecinde, kadın akademisyenlerin çalışma yaşamı kalitesi bileşenlerini tespit etmek amacıyla 30 kadın akademisyen ile yapılandırılmış mülakat gerçekleştirilmiştir. Bu sürecin sonunda çalışma yaşamı kalitesi bileşenleri kadın akademisyenler çerçevesinde tespit edilerek kategorilere ayrılmıştır. İkinci araştırma sürecinde, 275 kadın akademisyene pilot çalışma uygulanmıştır. Bu sürecin sonucunda 28 madde ve 7 boyuttan oluşan çalışma yaşamı kalitesi ölçeği elde edilmiştir. Üçüncü ve son araştırma sürecinde, ifade edilen araştırma soruları cevaplanmaktadır. Bu kapsamda çalışma yaşamı kalitesinin, bilinçli farkındalığa etkisi analiz edilmiştir. Buna ek olarak, bilinçli farkındalığın örgütsel çıktılara kadın akademisyenler bağlamında etkisinin varlığı araştırılmıştır. Son olarak, çalışma yaşamı kalitesinin örgütsel çıktılar üzerindeki etkisinde bilinçli farkındalığın aracı rolü analiz edilmiştir. Araştırma verileri, 516 kadın akademisyenden elde edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, çalışma yaşamı kalitesi bilinçli farkındalığı pozitif yönde etkilemektedir. Aynı zamanda bilinçli farkındalığın işyeri mutluluğu ve iş tatmini gibi olumlu örgütsel çıktılara pozitif yönlü etkisi tespit edilmiştir. Buna ek olarak, çalışma yaşamı kalitesinin işyeri mutluluğuna ve iş tatminine etkisinde, bilinçli farkındalık kısmi aracılık rolü üstlenmektedir. Önemli görülen bir diğer sonuç, bilinçli farkındalığın oluşmasını sağlayan çalışma yaşamı kalitesi bileşenlerinin iş-aile rolleri dengesi, kişi-iş uyumu, yasal unsurlar ve kurumsal aidiyet tutumundan meydana gelmesidir. Son olarak çalışma yaşamı kalitesinin alt boyutu olan kişi-iş uyumunun işyeri mutluluğuna etkisinde bilinçli farkındalık tam aracılık rolü üstlenmektedir.