Kadının namusu algısı, işyeri saldırganlığı ve işyerinde kadına yönelik ayrımcılık arasındaki ilişkiler

Toplumumuz için önemli bir kavram olan namus sözlükte "kişinin ahlak kurallarına ve toplumsal değerlere bağlılık, iffet" şeklinde tanımlanırken; namus kültürü bireyin başkasının ve kendi gözündeki değeri olarak tanımlanır. Birleşmiş Milletler' e göre kadına karşı ayrımcılık, kadınların sosyal, ekonomik, kültürel alanlardaki haklarını ve özgürlüklerini kısıtlayan ve engelleyen, eşitlik ilkesine ters, cinsiyete yönelik ve kasıtlı yapılan her türlü mahrum bırakma ve engellemedir. İşyerinde saldırganlık ise bir çalışan veya çalışanların diğer çalışana zarar verme amacıyla yaptığı, fiziksel ya da psikolojik örgüt içinde ve dışında sürdürdüğü yıldırma amaçlı davranışlardır. Bu çalışmada kadının namusu algısı ile işyeri saldırganlığı ve işyerinde kadına yönelik ayrımcılık arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Denizli'deki iki kamu kurumunda çalışan 218 erkek, 116 kadın oluşturmaktadır. Katılımcılara Kadının Namusuna Yönelik Tutum Ölçeği (KNYTÖ), İşyeri Saldırganlığı Ölçeği, Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği, Kadının Çalışmasına Yönelik Ayrımcılık Ölçeği, Çalışan Kadına Yönelik Ayrımcılık İnancı Ölçeği ve Ayrımcılık Ölçeğinden oluşan anket formu tek oturumda, katılımcıların kişisel hızlarına bağlı olarak 10-30 dakika arası değişen sürelerde doldurtulmuştur. Elde edilen bulgulara göre KNYTÖ'nün namus tanımı faktörü ile kadının çalışma hayatı ve evlilik uyumu arasındaki ilişkide işyeri saldırganlığının aracı rolü olduğu görülmüştür. Aynı şekilde namus kaybı faktörü ile kadının çalışma hayatı ve evlilik uyumu arasındaki ilişkide de işyeri saldırganlığının aracı rolü olduğu görülmüştür. Kullanılan ölçeklerin de birbirleriyle korelasyon içinde olduğu gözlenmiştir. Açık uçlu sorulara içerik analizi uygulanarak temalar ve alt başlıkları belirlenmiştir. Buna göre işyerinde kadına yönelik ayrımcılık genel olarak kadınların ve erkeklerin fiziksel koşulları, işlerin kadın-erkek işi olarak ayrılması, kadının eş ve anne olarak sorumlulukların fazla olması ve erkeğe göre çalışma disiplinin daha az olması şeklinde özetlenebilir. Araştırmanın sonucuna göre kadına yönelik geleneksel bakış açısının ve namus anlayışının devam ettiği, bu durumun işyerinde kadının ayrımcılığa uğramasına neden olduğu işyeri saldırganlığının da bu durumu arttırdığı söylenilebilir. Anahtar Kelimeler: Kadın, Namus, Namus kültürü, İşyeri Saldırganlığı, İşyerinde Kadına Yönelik Ayrımcılık