Kemik metastazı olan kanser hastalarına uygulanan akupresin ağrıya etkisi

Kanserde kemik metastazı sık görülür. Kemik metastazı olan hastalarda da ağrı hemen daima vardır. Hastalar tarafından ağrı zaman zaman dayanılmayacak şiddette ifade edilir. Bu hastalarda kemoterapi (KT) ve/veya radyoterapinin (RT) yanı sıra non-steroid ilaçlardan opioidlere kadar çok farklı ilaçlar kullanılmaktadır. Bu çalışmada amacımız kemik metastazı olan kanserli hastalara uygulanan akupresin ağrıya etkisini değerlendirmektir. Araştırma Gaziantep Etik kuruldan ve hastalardan bilgilendirilmiş onay formu alındıktan sonra Mart - Aralık 2014 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Radyoterapi ünitesinde tedavi alan hastalarda randomize, kontrollü ve deneysel olarak yapıldı. Araştırmanın verileri anket formu ve Visual Analog Skala (VAS) ile toplandı. Araştırmanın evrenini belirtilen tarihlerde üniteye başvuran tüm hastalar, örneklemini ise kanser tanısı alan, kemik metastazı olan, bel, sırt, boyun ve omuz bölgesinde ağrısı olduğunu tanımlayan (VAS≥3), vertebra dejenerasyonu, iletişim sorunu olmayan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan hastalar oluşturdu. Örneklem sayısı; akupres uygulaması öncesi ve sonrası VAS skorlamaları arasında 1,5 birimlik farkın istatistiksel olarak anlamlı çıkması beklentisi için her grupta 20 olarak hesaplandı. Çalışma kriterlerine uygun olan hastalar basit rastgele örneklem yöntemi ile randomize edilerek, müdahale (30) ve kontrol (30) grubuna ayrıldı. Her iki gruba uygulama öncesi ve sonrası anket formu uygulandı. Kontrol grubu kemik metastazı olan ve kliniğin uyguladığı tedavileri alan hastalardan oluşturuldu. Kontrol grubuna kliniğin rutin uygulaması dışında herhangi bir işlem yapılmadı. Müdahale grubuna bir seansı 10 dakika süren toplam 8 seans akupres yapıldı. Akupres ağrının lokalizasyonuna göre yapıldı. Elde edilen veriler ki-kare, one sample t, student t, paired t testi ile değerlendirildi. Müdahale grubunda yer alan hastaların %53,3'ünün 40-59 yaş, kontrol grubundakilerin %50'sinin 60 yaş ve üzeri olduğu, her iki gruptaki hastaların çoğunluğunun solunum sistemi kanseri tanısı aldığı ve "şuan ağrı yaşıyor musunuz" sorusuna hastaların tamamının "evet" yanıtı verdiği tespit edildi (p>0,05). Müdahale grubunun akupres uygulaması öncesi VAS 7,6±1,9 olan ortalamasının uygulama sonrası VAS 6,8±1,9'a düştüğü ve bu sonucun istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0,05). Kontrol grubunun ise VAS 8,2±1,7 olan ortalamasının VAS 7,7±2,1'e düştüğü saptandı (p>0,05). Bulguların sonucunda çalışmamız, kemik metastazı olan, primer medikal tedavi alan kanser hastalarının ağrılarını kontrol altına alınmasında akupresin etkili bir yöntem olduğunu göstermiştir. Anahtar kelimeler: Kanser, ağrı, akupres, hemşirelik