Kentsel dönüşüm yapılarında sürdürülebilir iç mimarinin uygulanmasına yönelik bir öneri

Tarih boyunca insanlar, coğrafi şartların ortaya çıkardığı zorluklarla mücadele etmek amacıyla, barınacak yer ve daha sonraları yaşanılabilir konutlar tasarlamak ve üretmek için mücadele etmiştir. Kentsel dönüşüm uygulamaları; ülkemizde var olan çarpık kentleşmenin, sosyal ve ekonomik konut sorunun çözümlenmesi amacıyla insanların ihtiyaçlarına cevap olarak ortaya çıkmıştır. Nüfusun artmasıyla beraber ortaya çıkan konut sorunu, alt yapı ve ulaşım konularının da yetersiz kalması nedeniyle kentsel dönüşüm uygulamasını zorunlu bir hale getirmiştir. Kullanıcının hayat şartlarının ve yaşam kalitesinin gelişmesiyle beraber ihtiyaçları şekil alacaktır ve yön bulacaktır. Daha önce plansız gerçekleşen yerleşim ve konut tasarımları zamanla insanların ve canlıların istek ve ihtiyacına yönelik bir sistem içerisinde oluşmaya devam edecektir. Tez'de özellikle kentsel dönüşüm yapıları seçilmiştir. Ülkemizde 2012 yılından itibaren birçok bölgede kentsel dönüşüm uygulanmaktadır, fakat sürdürülebilir bağlamda bu dönüşümün gerçekleşmediği görülmektedir. Yeni yapılacak olan kentsel dönüşüm yapı uygulamalarında yönümüzü sürdürülebilir kriterlere ve malzemelere çevirmemiz gerekmektedir. Araştırmada şu sorulara cevap aranacaktır; Türkiye bağlamında kentsel dönüşüm yapılarında sürdürülebilirliğe bakılacaktır. Hangi ihtiyaçların doğrultusunda sürdürülebilir kaynakların kullanılması ortaya çıkmıştır? Sürdürülebilir malzemeler var mıdır? İlgili sertifika sistemi mevcut mudur? Bu malzemelerin mekana kattığı artı değer göz önünde bulundurularak kullanıcın yaşam kalitesine katkısı nasıl olacaktır? Binalarda yüklenici ve kullanıcı üstüne yüklenen yüksek maliyetler doğal kaynaklar kullanılarak ekonomik yönden düşürülebilir mi sorusuna yanıt aranacaktır. Araştırmalar konu ile ilgili literatür taraması, uzman görüşleri ve mevcut yönetmeliklere dayandırılarak, Çevre Bakanlığı, TOKİ ve Uluslararası sürdürülebilir mimari tasarım ve bina yönetmelikleri incelenecek, elde edilen bulgular sürdürülebilirlik kavramının hangi malzemeler üzerinde uygulandığı belirlenecektir. Araştırma sonuçları değerlendirilerek, yurt içi ve yurt dışı bina yönetmeliklerine uygun olarak seçilen bina örnekleri, sürdürülebilir malzeme kullanan ve kullanmayan iç mekanlar arasındaki farklar tablo şekline getirilecektir. IV Yapılan değerlendirmelerde iç mekânda kullanıcıların sürdürülebilir malzemeleri tercih etmesinin uzun vadede hem ekonomik, hem de sağlık açısından önemli olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Hazırlanan karşılaştırmalı tablo ile hangi malzemelerin hangi standartlar adı altında olduğu belirtilmektedir. Hem yapılan araştırmalar da hem de uzman görüşlerinde sürdürülebilir malzemelerin kullanımının yapı ömrünü uzattığını ortaya çıkarmaktadır. Sonuç kısmında Almanya Kommerzbank Binası ile Türk Müteahhitler Birliği Binası'nın binaların sürdürülebilir olarak tasarlandığı, uzun vadede ihtiyaçlara karşılık verdiği görülmektedir. TOKİ Demetevler konutlarında ise binanın sürdürülebilir olarak tasarlanmadığı, bina içerisinde kullanılan malzemenin görsel olarak ve teknik şartnamesi göz önünde bulundurulduğunda uzun vadede isteklere cevap veremeyeceği anlaşılmaktadır. Öneri kısmında iç mekanda kullanılan malzemelerin seçiminde elde edilen bulgular sonucunda sürdürülebilir malzemelerin tercih edilmesinin uygun olduğu görülmektedir.