Kolorektal kanserlerde RAS/RAF/MAP kinaz yolağının klinikopatolojik özelliklerle ilişkisi

Giriş: KRAS mutasyonu, metastatik kolorektal kanserde setuksimab gibi anti-epidermal büyüme faktörü reseptörü (EGFR) terapötik ajanlarında başarısızlığın doğrulanmış bir biyobelirteçtir. Pek çok çalışma NRAS gibi diğer RAS mutasyonlarının anti-EGFR monoklonal tedavilerine dirençle ilişkili olduğunu doğrulamıştır. Ancak, PIK3CA mutasyonlarının bu terapilerin etkinliği üzerindeki etkisi hala tartışmalıdır. Amaç: Bu çalışmanın amacı RAS/RAF/MAPK yolağı ilişkili KRAS, NRAS, BRAF ve PIK3CA genlerinde mutasyona sahip kolorektal kanserli hastalarda bu mutasyonlarla klinikopatolojik özelliklerin ilişkisini saptamaktır. Metot: Bu çalışmaya, 2009-2014 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi'nde kolorektal kanser teşhisi konmuş hastalar dahil edilmiştir. Spin kolon tabanlı DNA izolasyon yöntemi ile formalinle sabitlenmiş parafine gömülü bloklardan genomik DNA izole edilmiştir. KRAS, NRAS, BRAF ve PIK3CA mutasyon durumları elde edilen örneklerden QIAGEN Pyrosequencing Q24 ve AmoyDx Real-time PCR kullanılarak saptanmıştır. Bulgular: Hastaların %44,7'si 60 yaş ve üzeri ve %34,8'i kadındı. %90,6'sında en az bir metastaz vardı. KRAS, NRAS, BRAF ve PIK3CA mutasyon oranı sırasıyla %21.2, %12.5, %4.2 ve %46.9 idi. KRAS'ta en sık görülen mutasyon %32,1 ile G13D idi. KRAS mutasyonu kadınlarda erkeklere göre anlamlı oranda fazlaydı (p=0,02). Primer tümör bölgesi kolon olan vakalarda NRAS mutasyonu rektuma göre anlamlı oranda fazlaydı (p=0,08). Q61K, NRAS kodon 61'de saptanan tek sübstitüsyondu. Saptanan diğer mutasyonlar E545D, E542K, E545K ve H1047L iken PIK3CA-H1047R en sık tekrarlanan mutasyondu. Belirtilenler dışında, gen mutasyonu ile yaş, cinsiyet, tümör farklılaşması, evre ve metastaz yeri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı. Sonuç: Sonuç olarak, çalışmamız, Türk toplumunda metastatik kolorektal kanserli hastalarda NRAS ve PIK3CA mutasyonları ile klinik özellikler arasında korelasyonun göstermesi için yapılan ilk retrospektif çalışmadır. KRAS, NRAS ve BRAF yabanıl tip hastalarda PIK3CA mutasyonları gözlenmiştir. Bizim kohortumuzda mutasyonlar ve klinikopatolojik özellikler arasında istatistiksel bir ilişki olmasa da bu belirteçler hastalar için uygun terapilerin seçiminde önemli rol oynamaktadır. Birden fazla gen mutasyon örneğinin bilgisi, hastaların anti-EGFR tedavisinden görecekleri yararların öngörülmesinde yararlı bilgiler verebilecektir. Anahtar Kelimeler: Kolorektal kanser, KRAS, NRAS, BRAF, PIK3CA