Kripto paralar: Bitcoin, döviz kurları ve alternatif kripto paralar arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bitcoin, 2008 yılında Satoshi Nakamoto takma adını kullanan bir kişi ya da grubun yayınladığı makaleyle hayatımıza girmiştir. Kripto paralar arasında en çok bilinen ve kabul edilen Bitcoin, kısa sürede değerinde görülen dalgalanmalarla tüm kesimin dikkatini çekmiştir. İnsanlığın bu yeni icadı merak konusu olmuş, itibari paralar ve emtia başta olmak üzere birçok enstrümanla kıyaslanmıştır. Bu çalışmada çeşitli ekonometrik yöntemler kullanılarak Bitcoin'in, likiditesi yüksek olan itibari para birimleri; euro, İsviçre frangı, İngiliz sterlini, Çin yuanı, Japon yeni ve alternatif kripto para birimleri; Litecoin, Ethereum, Ripple ile olan uzun dönemli ilişkisi ve nedensellik ilişkisi analiz edilmiştir. Analizde yer alan tüm zaman serilerin 1. farkı durağan olduğu için seriler 1. dereceden entegredir. Bu sayede aynı derecede durağan olan serilere, Johansen Eşbütünleşme Testi yapılması uygun görülmüştür. Seriler arasında 1 koentegre vektör bulunmuştur. Böylece uzun dönemli bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Söz konusu uzun dönemli ilişkiden sapma, Hata Düzeltme Modeli kurularak incelenmiştir. Hata düzeltme katsayısının anlamsız ve pozitif olması (0.001770) uzun dönemdeki dengeden sapmaların kısa dönemde telafi edilemediği şeklinde yorumlanmıştır. Son adımda uygulanan Granger Nedensellik Testi ile nedensellik ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın sonucunda, Bitcoin'den Ripple'a doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi saptanmıştır.