Lokal ileri veya metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanılı hastalarda sarkopeni sıklığı ve prognostik önemi

Amaç: Akciğer kanseri tüm dünyada ve ülkemizde en sık görülen ve en sık ölüme neden olan kanser tipidir. Akciğer kanseri tanılı hastalarda hayat kalitesini etkileyen ve prognozu belirleyen bazı faktörler vardır. Sarkopeni, kanser tanılı hastalarda sık görülen, hayat kalitesini bozan ve kötü prognoza sebep olan kaşeksi sendromunun bir parçasıdır. Kanser tanılı hastalarda sarkopeni varlığının erken tespiti ve sarkopeni ciddiyetinin anlaşılması, uygulanacak destek tedaviyi yönlendirebilir. Bu çalışmanın amacı lokal ileri ve metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanılı hastalardaki sarkopeni sıklığının ve düzeyinin belirlenmesi ile birlikte bu hastalarda görülen sarkopeninin seyri ve sarkopeni ile prognoz arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Materyal ve Yöntem: Bu çalışmaya Ocak 2013 ve Ocak 2018 tarihleri arasında Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbı Onkoloji Bilim Dalı'na başvuran ve küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanısı almış, 18 yaşından büyük, lokal ileri veya metastatik hastalık olarak değerlendirilen ve tedavi öncesi ve sonrası tıbbi görüntülemeleri hastanemizde yapılan hastalar dahil edildi. Uzman radyolog tarafından hastaların tedavi öncesi ve sonrası çekilen abdomen bilgisayarlı tomografileri değerlendirilerek, üçüncü lomber kesitindeki kas kütlesi cm2 olarak ölçüldü. Hastaların ölçülen kas kütlesi, hastaların boyunun karesine bölünerek sarkopeni indeksi (cm2/m2) hesaplandı. Hastaların arşiv dosyaları taranarak elde edilen demografik ve klinik verileri ile birlikte, hastaların tedavi öncesi ve sonrası ölçülen kas kütlesi ve sarkopeni indeksi değerleri önceden hazırlanmış excel dosyalarına aktarıldı. Verilerin çapraz kontrolleri yapılarak veri hataları minimuma indirildi. Elde edilen veriler SPSS veri tabanına yüklenerek analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya 51 hasta dahil edildi. Hastaların 48'i erkek, 3'ü kadındı. Hastaların 9'u lokal ileri hastalık, 42'si metastatik hastalık olarak değerlendirildi. Hastaların tedavi öncesi incelemelerinde 44 (%86,3) hastanın sarkopenik olduğu, 7 (%13,7) hastanın ise sarkopenik olmadığı gözlendi. Hastalar vücut kitle indekslerine göre değerlendirildiğinde tanı anında normal kilolu olan hastaların, kilolu hastalardan daha sarkopenik olduğu gözlendi (p˂0,006). Hastaların izlemleri boyunca bakılan kas kütlesi ve sarkopeni indeks değerlerinde anlamlı bir düşüş izlendi (p˂0,001) ancak kemoterapi alan hasta grubunda ara değerlendirme ile tedavi bitimi sonrası değerler karşılaştırıldığında kas kütlesi ve sarkopeni indeksi değerleri arasında sırasıyla p˂0,039 ve p˂0,036 fark saptandı. Hastalar kas kütlesi ve sarkopeni indeksi medyan değerlerine göre ayrılıp değerlendirildiğinde genel sağkalım ve progresyonsuz sağkalım sürelerinde anlamlı bir fark bulunmadı. Tanı anında sarkopenisi olan ve olmayan olarak ayrılıp değerlendirildiğinde, genel sağkalım (p˂0,5) ve progresyonsuz sağkalım sürelerinde (p˂0,22) anlamlı bir fark bulunmadı. Sonuç: Bu çalışmada sarkopeni ile genel sağkalım ve progresyonsuz sağkalım arasında anlamlı bir ilişki gösterilememiştir. Sarkopeni ise tanı anında 51 hastanın 44'ünde (%86,3) mevcuttur. Kanser tanılı hastalarda sarkopeni sıklığının ve sarkopeni ile prognoz ilişkisinin belirlenmesi ve bu alanda sarkopeni sınır değerlerinin tespit edilmesi için daha geniş çalışmalar yapılması gerekmektedir.