Makro ekonomik değişkenlerle j eğrisi hipotezi' nin sınanması: Panel veri analizi

Ekonomilerinin büyüme ve kalkınmalarında etkili olan faktörlerden biri dış ticarettir. Küresel dünyada ekonomiler dış ticaretlerini geliştirmek için mallarının katma değerlerini yükselterek daha fazla gelir elde etmeyi amaçlamaktadırlar. Dış ticaretin ülke ekonomisine olumlu yansıması için döviz kuru rejimlerine dikkat edilmesi gerekmektedir. Döviz kurlarının ticaret dengesi üzerinde kısa ve uzun dönem etkileri tam olarak anlaşılamamıştır. Bu nedenle ülke parasının değerindeki değişmelerin ülkenin dış ticaret dengesine nasıl bir etki yarattığı merak konusu olmaktadır. Devalüasyonun ticaret dengesini pozitif yönde etkilemesi için hangi şartların sağlanması gerektiği konusunda 2 teorik bakış açısından söz edilmektedir. İlk bakış açısı Bickerdike (1920), Robinson(1947) ve Metzler(1948)'de yaptıkları çalışmalardan sonra BRM olarak adlandırılan model, ikinci bakış açısı ise Marshall-Lerner koşuludur. Marshall-Lerner koşulu ihracat ve ithalat esnekliklerini hesaplamaya dâhil ederek mutlak değer olarak toplamlarının birden büyük olduğu durumda devalüasyonun dış ticaret dengesini olumlu etkileyeceğini ifade etmektedir. Bu çalışmada Seçilmiş G-20 ülkeleri ile 1992-2020 arası dönemde Marshall-Lerner koşulu dikkate alınarak J eğrisi etkisinin geçerliliği sınanmıştır. Çalışmada panel veri analizinden yararlanılmıştır. Bu bağlamda CADF birim kök testi, eş bütünleşme testi, PDOLS tahmincisi ve Granger nedensellik testi kullanılarak ilişki olup olmadığı araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dış ticaret, J eğrisi, Marshall-Lerner Koşulu, Panel Veri Analizi